Төрийн өмчит компаниудын удирдлагын тогтолцоог боловсронгуй болгох, цаашлаад Сингапурын "Темасек”-ын туршлагыг нэвтрүүлэх талаар сүүлийн үед улстөрчид, төр засгийнхан ихээхэн ярих болсон. Манай улсын хувьд төрийн өмчит компаниудын удирдлагын тогтолцоо хүнд суртал ихтэй, тогтворгүй, төрөөс хэт хамааралтай байгаа нь үнэн. Ялсан нам нь Төрийн өмчийн хорооны дарга, төрийн өмчит компаниудын даргыг сольдог жишиг тогтоод удаж буй. Сонгуулийн үр дүнд төрийн эрх мэдэл, Ерөнхий сайд солигддог байхад манай улсад үүнтэй зэрэгцээд төрийн өмчит компаниудын удирдлагууд дагаад солигддог сонин жишиг бий. Энэ байдлыг зогсоож, "Темасек”-ийн тогтолцоог нэвтрүүлэх тухай ярьж буй юм. Тэгвэл "Темасек” гэж чухам юу вэ. 

Сингапур улс яг л өнөөгийн манайхтай адилаар төрдөө баахан компанитай, тэдгээр компани нь бүгд алдагдал хүлээдэг байсан гэдэг. Улмаар 1980-аад оны үед Сингапурын Засгийн газар Төрийн өмчит компаниудаасаа үндсэндээ татгалзсан нь "Темасек”-ийн эхлэл байжээ. Үндсэн зарчим нь "Төрийн өмчит компаниуд та нар биеэ даагаад яв. Ашигтай ажиллавал харин төр ногдол ашгаа авна шүү” гэсэн санаа. Ингээд төрийн өмчит олон компаниудын нэгдэл "Темасек”-ийг байгуулжээ. Мэдээж удирдлага болон ТУЗ гэх зэрэг бүхий л үйл ажиллагаанд нь төр ямар ч оролцоогүй болсон. Товчхондоо бол Сингапурын 30 гаруй компанийн нэгдэл нь "Темасек” корпораци болсон юм. "Темасек” хувьцаа эзэмшигчдийн хурлаараа ТУЗ-өө сонгоно. ТУЗ гүйцэтгэх захирлаа томилно. Энэ бүх үйл ажиллагаа зах зээл, бизнесийн зарчмаараа явагдана гэсэн үг.

"Темасек” байгуулагдаж байх үед байнга алдагдалтай ажилладаг байсан тус улсын "Singapour Airlines” л гэхэд эдүгээ дэлхийн хамгийн шилдэг авиа компаниудын нэг болсон байгаа юм. Бусад харьяанд нь буй компаниуд ч гэсэн байнга ашигтай ажилладаг, Сингапурын шилдэг компаниуд болж, хөгжсөн байгаа. "Темасек” өөрөө дэлхийн чамгүй том хөрөнгө оруулагч, хөрөнгө оруулалтын сан болон өргөжин тэлсэн. Мэдээж 30 гаруй жилийн түүхэнд "Темасек”-т алдсан, оносон зүйл олон бий. Гэхдээ эцсийн дүндээ "Темасек” дэлхийн шилдэг туршлага болон үлдсэн юм. Ерөөс төрийн оролцоогүй бол хувийн хэвшил яаж ийгээд өөрөө өөрийгөө аваад явчихдаг гэдэг нь эндээс харагдаж байгаа болов уу.

Тэгвэл Монголд "Темасек”-ийг байгуулах шийдвэр зарчмын хувьд гарчихсан. Саяхан УИХ-аар батлагдсан Эдийн засгийг эрчимжүүлэх арга хэмжээний тухай УИХ-ын тогтоолын төсөлд энэ асуудал тусгагдсан байгаа. Нөгөөтэйгүүр Сингапурын "Темасек” корпорацийнхан манай улсад зөвлөгөө, тусламж үзүүлэхээр болж, урьдчилсан байдлаар гэрээ хэлцэл ч хийгдчихсэн байгаа юм билээ. Мэдээж "Темасек”-ийг Монголд байгуулах хөрс, суурь нь хангалттай бий. Уг нь эхлэлийг нь ч өмнөх засгийн үед бараг тавьчихсан гэлтэй. Тодруулбал, "Эрдэнэс МГЛ” компанид төрийн өмчийн оролцоотой бүхий л уул уурхайн компаниудын хувьцааг төвлөрүүлж, тэндээсээ ард түмэнд ногдол ашиг хуваарилах асуудлыг өмнөх Засгийн газрын үед шийдсэн. Яг энэ тогтолцоон дээрээ үндэслээд "Мон Темасек”-ийг байгуулахад юу нь болохгүй байх билээ.

Монголын хувьд шууд л Сингапурынх шиг мундаг болно гэхээсээ илүү эхний ээлжинд ядахдаа засаг солигдоход төрийн өмчит компанийн удирдлага солигддог "хөгийн” байдлыг л арилгачихад болмоор юм шиг. Үүний дараа төрийн өмчийн компаниудын ТУЗ дахь төрийн оролцоог бууруулах, засаглалыг сайжруулах гэх зэрэг ажлуудаа аажмаар хийхэд болох л байх. Ямартай ч УИХ-ын тогтоолын төслийн дагуу Засгийн газар Монголд "Мон Темасек”-ийг байгуулах зарчим, үндэслэл, хуулийн төслийг 100 хоногийн дотор УИХ-д өргөн мэдүүлж, батлуулах ёстой. Өөрөөр хэлбэл, Монголд "Темасек” байгуулах бодитой шийдвэр гарчихсан. Хэрэгжүүлэхэд Засгийн газарт 100 хоногийн хугацаа үлдэж байна. 

Л.Энхдэлгэр