Танхим дүүрдэг байсан"Discover Mongolia-2014” чуулга уулзалтад өмнөх жилүүдээс цөөн хүн оролцож байна. Үүнийг зохион байгуулагчид нь хууль эрх зүйн тогтворгүй байдлаас шалтгаалан хөрөнгө оруулагчдын тоо эрс цөөрсөн хэмээн тайлбарлаж байв.  Энэ удаагийн чуулганаар хууль эрх зүйн орчин, нүүрсний экспорт, алтны салбар, геологи хайгуул, уул уурхайн төслийн санхүүжилт зэрэг таван сэдвийн хүрээнд хэлэлцүүлэг өрнөж байна. Уул уурхайн салбарын гадаад хөрөнгө оруулалт өнгөрсөн оноос 70 хувиар буурсан энэ үед хөрөнгө оруулагчдын хувьд "Оюу Толгой” төслийн санхүүжилтийг эцэслэн шийдээгүй болон урт нэртэй хуулийн хүрээнд  тусгай зөвшөөрлүүдийг түдгэлзүүлсэн хэвээр байгааг тодотгож байв.

Харин салбарын сайд эрдэс баялгийн салбарын бодлогоо тодорхойлж хөрөнгө оруулагчдыг татахад анхаарал хандуулж байгаагаа онцолсон юм. Тэрээр хэлэхдээ, 2014 оны эхээр Монголбанкинд тушаасан алтанд ногдох роялтын татварыг 2.5 хувь болгосноор олборлолт нэмэгдэж, алт тушаалт эрчимжиж энэ оны эхнээс 6.4 тоннд хүрсэн хэмээн мэдэгдлээ.

 2014 онд гадаадын хөрөнгө оруулалт өнгөрсөн жилтэй  харьцуулбал 70 хувиар буурч, 750 орчим сая ам.доллар болжээ. Манай улсад 2011- 2012 онд 4.5-4.7 тэрбум ам.долларын гадаад хөрөнгө оруулалт орж ирсэн байна.

Тус чуулга уулзалтаар Уул уурхайн яам, Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциаци, Байгаль орчны иргэний зөвлөлөөс эрдэс баялгийн салбарт хамтарч ажиллах "Тунхаг бичиг”-ийг байгуулав.Талууд байгаль орчинд ээлтэй эрдэс баялгийн салбарын хөгжлийн төлөө хууль, эрх зүйн орчныг урт хугацаанд тогтвортой, өрсөлдөх чадвартай байлгахад нэгдэж буй аж. Мөн уул уурхайн салбарыг үндэслэлгүй улс төржилтөөс ангид байлгах зорилгыг агуулж "Тунхаг бичиг”-т гарын үсэг зурлаа.

"Discover Mongolia-2014” чуулга уулзалтад оролцогсдын байр суурийг сонссоноо хүргэе.

Чуулга уулзалтыг зохион байгуулах хорооны дарга П.Очирбат:

-"Ашигт малтмалын тухай хуулийг шинэчлэн найруулснаар гадаадын хөрөнгө оруулагчдыг дэмжсэнээс гадна тогтвортой байх гол хөшүүрэг боллоо.БНХАУ-ын даргын айлчлалын үеэр манайх хятадын найман боомтод бүтээгдэхүүнээ гаргах боломжтой болсон. Ингэснээр том гарц нээгдэж байна гэж хэлж болно. Мөн ОХУ-ын ерөнхийлөгч айлчлалынхаа үеэр транзит тээврийг гурван улс хамтран шийдье гэлээ. Энэ нь гадаадын хөрөнгө оруулалт нэлээн наашлах хандлага ажиглагдаж байна.

Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциацийн ерөнхийлөгч Н.Алгаа:

-2006 оны хуулиар маш олон тусгай зөвшөөрөл цуцалсан. Энэ алдаагаа Ашигт малтмалын тухай хуулиар  засч маргаантай 106 лицензийн асуудлыг шийдэхээр ажиллаж буй нь хөрөнгө оруулагчдыг татах гол алхам. Энэ мэтчилэн уул уурхайн салбарт нааштай эерэг зүйл олон байгааг хөрөнгө оруулагчдад танилцуулж байна.

Геологич Б.Бат-Эрдэнэ:

-Хөрөнгө оруулалтыг зөвхөн уул уурхайн салбарт татах бус , өөр салбаруудад чиглүүлэх нь эдийн засагт өсөлт авч ирнэ гэдэг нь тодорхой боллоо. Уул уурхайн салбарын эрхзүйн өөрчлөлтөд зарим хөрөнгө оруулагчид таатай биш байна. Тэд хатуу хууль болж гэж байгаа бол иргэний хөдөлгөөнийхэн маш зөв заалтууд оржээ хэмээн дэмжиж байх жишээтэй. Манай өмнөх хууль хувийн хэвшлийнхэнд дэндүү найр тавьсан. Манай хуулийг хатуу гэж байгаа бол хэцүү л дээ. Хоёр хөршөөс эхлээд бусад гуравдагч орнуудын хуулийн дэргэд маш уян хатан гэдгийг энд тодотгох нь зүйтэй юм.

 Монгол Улс эрх зүйн орчноо хөрөнгө оруулагчдад таатай байдлаар засч залруулсан ч гадныханд итгэл төрүүлэх хугацаа үлдэж байна. Өөрөөр хэлбэл энэ шинэчлэл тогтвортой байх эсэхийг хөрөнгө оруулагчид  харзнаж буй нь илэрхий юм.  "Discover Mongolia 2014” чуулга уулзалт маргааш өндөрлөнө.

Б.Заяа

montsame