Улстөрчдийн сандал ширээгээ булаацалдаж байх хойгуур нь манай улсын эдийн засагт чухал нөлөө үзүүлэх нэгэн уулзалт Хонгконгод болж байна. Бүр тодруулбал, Олон улсын санхүүгийн төв Хонгконгт жид ганцхан удаа болдог Монголын хөрөнгө оруулалтын ээлжит чуулга уулзалт уржигдар Хонгконгийн Шератон буудалд эхэлсэн юм. Уг нь энэ чуулга улзалт монголын эдийн засагт гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтыг авч ирэх, Ази, Номхон далайн бүс нутгийн хөрөнгө оруулагчдын анхаарлыг ихээхэн татах, тухайн жилд тэдний Монголд чиглэсэн үйл ажиллагаа, хандлагыг тодорхойлоход чухал үүрэг гүйцэтгэдэг томоохон арга хэмжээ болж байгаа юм. Гэтэл энэхүү эгзэгтэй цаг мөчид, манай Засгийн газар тогтворгүй байгаа нь гадны хөрөнгө оруулагчдыг үргээх магадлал тун өндөр болчихоод байна.
 
Монголчууд бид байгалийн их баялагтай юм чинь гадны хөрөнгө оруулагчид биднийг овоо хараандаа оруулахаас аргагүй юм даа гэж бардамнах сэтгэл хүн бүхэнд төрдөгийг ч нуух юун. Бид өнөөдөр гадны хөрөнгө оруулагчдын олон сонголтууд дунд хэт баярлаж, бардамнаж суухын оронд хөрөнгө оруулагчид ирсэн шигээ явчихаж бас чадна гэдгийг мартахгүй байх ёстой. Ингэхэд бидний тэгтлээ их яриад байгаа хөрөнгө оруулалт гэгч маань юу билээ бидэнд ямар ашиг өгөх билээ гэдгээ ч бодолцох ёстой. Өнгөрсөн оноос эхэлж манай улсад гадны хөрөнгө оруулалт 40 хувиар буурсан тухай мэдээлэл гарч байсан. Учир нь манай улсын тухай сөрөг мэдээллүүдийг гадныхан маш ихээр анхаарч хөрөнгө оруулах эсэхээ шийддэг болсон гэж хэлэхэд нэг их хилсдэхгүй байх.
 
Яг үнэндээ бизнесийн орчин эрс муудсан нь бодит үнэн. Тиймээс л манай хөрөнгө оруулалтын орчин өдрөөс өдөрт муудсаар байгаа маргашгүй үнэн. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсад хөрөнгө оруулалтын орчин нөхцөл ямар байна, эдийн засгийн хурдацтай хөгжлийг хангахад эрх баригчдын явуулж буй бодлого нийцэж байна уу, юун дээр нь монголчууд их сайн бодлого явуулж, юун дээр алдаж байна гэдэгт гадныхан дүгнэлт хийж хөрөнгө оруулах эсэхээ шийддэг байна.
 
Иймэрхүү нөхцөл байдлаас болж өнгөрсөн хугацаанд гадны том компаниуд манайхаас мөнгөө татаад эхэлчихсэн байгаа. Хэрвээ улстөрийн болон эдийн засгийн тогтворгүй байдал энэ хэвээр цааш үргэлжилбэл эдийн засагт томоохон хүндрэл үүсэх магадлалтай гэсэн үг. Үнэндээ хууль гараад хэсэг хугацааны дараа гэнэт өөрчлөгддөг, аливаа журам заавар нь үл мэдэгдэх хугацаагаар хойшлогддог. Өөрөөр хэлбэл, гадныхан биднийг «бизнес явуулах орчин нь нэлээд эрсдэлтэй бөгөөд тогтворгүй байна» гэж тэд төр, засгийг шүүмжилж байсан түүх ч бий.
 
Уг нь гадаадын хөрөнгө оруулалт манайд ус агаар шиг хэрэгтэй байгаа. Аль ч улсын хувьд айл гэрийн хаалгаар гадны хөрөнгө оруулалт орж ирэх нь аль аль талдаа ашигтай. Гадаадын хөрөнгө оруулалт эдийн засгийн өсөлтөд нөлөөлдөг гэдгийг манай эх баригчид бодох л хэрэгтэй асуудлын нэг.Түүнчлэн гадны хэвлэл мэдээлэлд «Монгол Улс гадаадын хөрөнгө оруулагчдад хатуурхаж эхэллээ» зэрэг мэдээллүүд гарч эхэлсэн нь манайхыг чиглэсэн хөрөнгийн урсгалыг хааж, үүн дээр нь Оюутолгойн хувь нийлүүлэгчдийн хурал энэ тэр зэрэг олон асуудал ч нөлөөлж байгаа юм. Энэ тал дээр ч эдийн засагчид болгоомжтой хандахыг Засгийн газар болон холбогдох яамдууд нь анхааруулсан ч төдийлөн үр дүн гараагүй.
 
Харин шинжээчид эдийн засгийн энэ таагүй байдлыг төр, засагтай холбон тайлбарлаж байгаа нь гарцаагүй бодит үнэн. Хамгийн сүүлийн бодит жишээ гэвэл саяхан болсон «Coal mongolia» уулзалтаар гадаадын томоохон хөрөнгө оруулагчид нэн түрүүнд тогтвортой байдлыг хангах гэрээ байгуулахыг чухалчилсан. Уг нь энэ уулзалтаар гадны хөрөнгө оруулагчид Засгийн газрын явуулах бодлого бизнесийн орчинд хэрхэн нийцэх тухай «шинжилгээ» хийх гэж ирсэн боловч харамсалтай нь хүссэн мэдээллийг нь манай Засгийн газар өгч чадалгүй, сэтгэл дундуур буцаасан билээ. Уг нь монголд гадаадын хөрөнгө оруулалт 1992 оноос тогтмол өсч ирсэн байх ба 2002 онд 78 сая ам.доллар,  2003 онд 132 сая ам. доллар, 2004 онд 147 сая ам. доллар тус тус нэмэгдсэн байна. 1990-2003 оныг хүртэл 73 улс орны 3042 орчим гадаадын хөрөнгө оруулалттай компани бүртгэгдэж, нийт 1 тэрбум долларын хөрөнгө оруулсан байна.

Нийт гадаадын хөрөнгө оруулалтын 46 хувь нь уул уурхайн салбарт оруулж буй хөрөнгө оруулалт байсан гэх тооцоо судалгаа байдаг байна. Юутай ч дээрх чуулга уулзалтад монголын нэр нөлөө бүхий бизнесмен болон албаныхан оролцож байгаа ч тэд хөрөнгө оруулагчдын итгэлийг сэргээх, эдийн засгийг идэвхжүүлэх арга замуудыг олон талаас нь хэлэлцэж мөлхсөн эдийн засгаа гацаанаас гаргахаар өөрсдийн бүхий л хүч бололцоогоо ашиглаж байгаа нь лавтай. Эх баригчдаа өнөөдөр Монгол Улсад хамгийн их хэрэгцээтэй байгаа зүйлийн нэг нь гадны хөрөнгө оруулалт биш гэж үү.