Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

НОЁН УУЛ

 

Зургийн тайлбар: П.К.Козловын шинжилгээний анги Ноён уулын булшийг малтаж буй байдал.

Үжүлю шанью мэ 13 онд насан өөд болжээ. Үжүлю шанью-г ёслол төгөлдөр оршуулав, тэрээр бунхан дахь булшиндаа 1911 жил нойрсов. 1924 онд энэ бунхныг П.К.Козловын экспедици малтаж, түүний олдворууд эдүгээ Эрмитажид хадгалагдаж байна.

Цайрдсан хятад аяган дээр үйлдсэн бичээсийн дүнд бунхны хугацааг тогтоов. Тэнд «5 оны есдүгээр cap. Цяньпин, бэлтгэсэн Ваньтаньзин, чимэглэлийг зурсан Хо, хоёрдох бэлтгэгч И, ажигласан Бяньу» гэжээ. Энэ нь мэө 2 онд тохирч байна. Аяганы ёроолд «Шаньлинь» гэж бичжээ, энэ бол Чананийн ойролцоо хордны цэцэрлэгийн нэр юм.

МЭӨ 1 онд тэнд Үжүлю шанью-г хятадын хаан хүлээн авч ихээхэн бэлэг өгчээ. Ноён уулын булшнаас олдсон зүйлс бол хүн-чүүдийн эдэлж хэрэглэж байсан юмсын үзэсгэлэн мөн. Хятад, бактрийн болон орон нутгийн бүс даавуу хамгийн тодорхой байрыг эзэлж байна.
Хүнчүүд скифийн «амьтны» загварыг ихэд таашаадаг байсныг урлагийн зүйлүүд нь харуулдаг. Мөнгөн товруун дээр хүн толгойтой бух сийлжээ, хүний царай нь монголжуу, гэхдээ урт үсийг толгойн голоос нь унжуулан самнажээ. Ингэж самнах нь 1 зууны хүн-чүүдийн таашаалд нийцэж байсан бололтой. Дүрслэн харуулсан бух уулс дээр зогсох бөгөөд хоёр гоёмсог нарсаар чимжээ.

Зулайнаас баруун чих рүү унжуулан тод сүлжсэн гэзэг их анхаарал татдаг. Энэ бол нэн чухал үзүүлбэр. Сүлжсэн гэзэг Ноён уул хавийн бусад булшнаас ч олджээ. Тийм гэзгийг адууны сүүлээр гөрж хуйнд хадгалсан нь ч бий.

Энэ бол «эзнийхээ булшинд захирагдагсдынх нь өргөсөн өргөл» гэж А.Н.Бернштам үзжээ, гэтэл зулайнд наалдсан гэзэг товруун дээр бас харагдаж байгаа. Ингэхээр энэ бол нүүрэн талын хэсгийн самналт юм.

Монголжуу царай, сяньби гэзэг хоёр бол ер нь алс дорнодын дүр төрх, 1 зууны хүн-чүүдүүнийг барууныхаас илүү гоё гэж үздэг байжээ. 

 

Монголжуу царай долгиотсон үстэй огт нийцдэггүй, иймд зангидсан гэзэг нь ташбыкын багийг санагдуулдаг, энэ нь илүү монголжуу ажгуу. Монголжуу царай, сяньби гэзэг хоёр бол ер нь алс дорнодын дүр төрх, 1 зууны хүн-чүүдүүнийг барууныхаас илүү гоё гэж үздэг байжээ.

Одоогийн теленгитүүд том нүд, монхор хамрыг эрэмдэг зэрэмдгийн шинж гэж үздэг билээ. Ингэхлээр мэө 1 зууны үеийн гоо сайхны алс дорнодын дээд төсөөлөл нь дүрслэх урлагт уламжлагдан хадгалагдаж ирсэн (скифийн «амьтны» загвараар хийсэн юмс) барууны элементүүдээс давамгай байжээ.

Хятад урлагийг мэдэж, заримдаа түүнийг дууриаж байсан хүн-чүүдийн урчууд өндөр чадвартай, мэдрэмж сайтай байсан нь соёл, урлаг хөгжих ихээхэн бололцоотой байсныг харуулж байна.МЭӨ 1-ээс мэ 1 зуунаар он жилийг нь тогтоож болох археологийн бусад олдворууд ч гэсэн үүнийг харуулдаг. Тэдгээрийн тоонд Хан угсааныхны үеийн эртний суурин гацааны үлдэгдэл юуны өмнө хамаарна, ийм байдал нь хүн-чүүд зарим хэсэгтээ суурьшиж байсныг эрч юм.

Эдгээр олдворыг жишиж үзээд, гангачиг, хар будааны талбайг сүйд хийсэн царцаахайн нүүдлийн тухайд санавал, хүн-чүүд мал аж ахуйн зэрэгцээгээр газар тариалан эрхэлж эхэлжээ гэж хэлж болох юм. Иймэрхүү дүр төрх 1 зууны үеийн үсүньчүүдэд ч ажиглагддаг билээ.
Археологчид үсүньчүүдийн цайруулсан үртэй шавар ваар, чулуун тээрмийн суурийг олсон байдаг. Нүүдэлчдэд газар тариалан үүссэн нь хятадын нөлөөний үр дүн байв уу, эсхүл талх тарианы хэрэгцээ гарч ирсний дүнд бие дааж үүсэв үү гэдгийг бид одоогийнхоо мэдлэгийн энэ хэмжээнд шийдвэрлэж чадахгүй юм.

Барууны орнуудад хятадын таваар өргөн дэлгэрсэн нь хятадын нөлөөг харуулдаг. Хан-чуудын хийсэн толь Ижил мөрний эрэг хүрчээ. Хятад будаг үсүньчүүдийн булшнаас олдож, торго нь Ромын эзэнт улс руу урсан орж байлаа. Харин хятадууд болон ромчууд уулзалдаагүй байв. Кашгарын ойролцоох «Чулуун цамхагт» согдын худалдаачид хятадын таваарыг авч Бактрийд (Балх) хүргэн, тэндээ парфяны худалдаачдад зарна, торго эндээс ромчуудад хүрмү. Ромчууд жил бүр 20 сая сестерцийн (эртний ромын бутархай мөнгө) торго авна. Энэ мөнгийг алтаар төлдөг байсан бөгөөд тэр нь хятадуудыг бус согд, парфянчуудыг баяжуулдаг байлаа.

НОЁН УУЛ
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Хулгайг цэгцэлснээр Үндэсний баялгийн сангийн хөрөнгө арвижлаа

  Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль батлагдсанаар 2025 оны эцсийн ...

2026 оны 02 сарын 13, 12 цаг 20 минут
Төмөр Замын Их Сургуулийг долоон мэргэжлээр 92 оюутан төгсөж, дипломоо гардан авчээ

Төмөр замын Их сургууль их сургууль болсноосоо хойш анхны төгсөлтөө ...

2026 оны 02 сарын 11, 15 цаг 04 минут
ЗЭСИЙН ҮҮСМЭЛ ОРДЫН ӨГӨӨЖИЙН 60 ХУВИЙГ АРД ТҮМЭНД НОГДУУЛНА

  Ухаа худаг, Нарийнсухайт, Тавантолгойн бүлэг ордын нэг Барууннаран ...

2026 оны 02 сарын 10, 14 цаг 07 минут
Энэтхэгт нүүрсний уурхай дэлбэрч, 25 хүн амиа алдав

  Энэтхэгийн Мегхалая мужид байрлах “хархны нүх” ...

2026 оны 02 сарын 10, 10 цаг 38 минут
Хятадад нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэл нүүрснийхийг давах төлөвтэй

  БНХАУ-ын нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн нийт хүчин чадал энэ онд ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 52 минут
Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрлийг цахимаар олгодог боллоо

  Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрөл олгох, сунгах үйл явцыг ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 26 минут
2026 оны 02 сарын 06, 13 цаг 44 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХХК сард 2.04 сая тонн нүүрс борлуулсан байна

  БНХАУ-ын хилийн боомт хүртэл тээвэрлэн хүргэх нөхцөлтэй ...

2026 оны 02 сарын 05, 09 цаг 48 минут
Хууль бус алт олборлогчдод хатуу тэмцэх шаардлагатай гэв

  Аж үйлдвэр эрдэс баялгийн салбарын хяналтын улсын /ахлах / ...

2026 оны 02 сарын 04, 15 цаг 02 минут
"ЭТТ"-н таван БУЛХАЙ

  Хувийн халаасанд багтаж нэг, төрийн атганд багтаж нэг үзээд, олон ...

2026 оны 02 сарын 04, 12 цаг 13 минут
Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс экспортолно

  Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс, 1.9 сая тонн зэс, 9.4 сая ...

2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 27 минут
2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 20 минут
Японы геологчид газрын ховор элементийн том ордыг илрүүлжээ

  Японы геологчдын явуулсан хайгуулын явцад далайн 6 мянган метрийн ...

2026 оны 02 сарын 03, 10 цаг 31 минут
Япон, Их Британи улсууд чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ТОКИО, 2026 оны хоёрдугаар сарын 2 /NHK/. Японы Ерөнхий сайд ...

2026 оны 02 сарын 02, 13 цаг 40 минут
Кубад газрын тос нийлүүлдэг улс орнуудад татвар ногдуулна

  ВАШИНГТОН, 2026 оны нэгдүгээр сарын 30 /TASS/. АНУ-ын ...

2026 оны 02 сарын 02, 09 цаг 43 минут
2026 оны 01 сарын 30, 16 цаг 20 минут
“Эрдэнэс Монгол” компани удирдах ажилтны тоогоо 32 хувиар бууруулсан гэв

  Алдагдал биш ашиг үйлдвэрлэдэг төрийн өмчит компани болох Засгийн ...

2026 оны 01 сарын 29, 15 цаг 12 минут
2026 оны 01 сарын 29, 10 цаг 13 минут
Монголын ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг ашиглан Казахстаны иргэн бусдыг залилж байна гэв үү

  Үндсэн хуулийн зургаадугаар зүйлд “Монгол Улсад газар, түүний ...

2026 оны 01 сарын 28, 14 цаг 02 минут
Алтны үнэ 5000 ам.доллароос давлаа

  МОСКВА, 2026 оны нэгдүгээр сарын 26 /RIA Novosti/. Унц алтны ...

2026 оны 01 сарын 26, 10 цаг 52 минут
Байгалийн баялаг ард түмний байнгын өмчлөлд байна гэж шинэ Үндсэн хуулийн төсөлд тусгажээ

  Үндсэн хуулийн шинэчлэл нийгэм, эдийн засагт нөлөөлөх нь сэдэвт ...

2026 оны 01 сарын 23, 17 цаг 20 минут
Япон, Европын Холбоо чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ДАВОС, 2026 оны нэгдүгээр сарын 23 /NHK/. Япон болон Европын ...

2026 оны 01 сарын 23, 16 цаг 57 минут
2026 оны 01 сарын 20, 10 цаг 29 минут
Нүүрсний экспорт өссөн ч орлого нь буурлаа

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт 2025 онд 89.71 сая тонн нүүрс ...

2026 оны 01 сарын 14, 11 цаг 06 минут
2026 оны 01 сарын 14, 09 цаг 34 минут
АНУ ОХУ-ын тугтай газрын тос тээвэрлэгч онгоцыг хураан авлаа

  Венесуэлийн газрын тосны салбартай холбоотой ОХУ-ын тээвэрлэгч ...

2026 оны 01 сарын 12, 10 цаг 05 минут
2026 оны 01 сарын 09, 13 цаг 29 минут
Венесуэлийн асуудлаас болж боловсруулаагүй газрын тосны үнэ унасаар байна

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Венесуэльд цохилт өгч, Ерөнхийлөгч ...

2026 оны 01 сарын 09, 10 цаг 20 минут
Алтны үнэ 2025 оны эхнээс 59 хувиар өсжээ

  Алтны үнэ 2024 оны 12 дугаар сард унц нь 2638.88 ам.доллар байсан ...

2026 оны 01 сарын 08, 14 цаг 00 минут
2026 оны 01 сарын 08, 13 цаг 59 минут
Энэтхэг ОХУ-аас газрын тос импортлохоо бууруулахгүй бол тариф нэмнэ гэж Трамп анхааруулав

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Энэтхэгт анхааруулга өгөхдөө ...

2026 оны 01 сарын 07, 11 цаг 18 минут
АНУ Венесуэлийн газрын тосноос хурдан хугацаанд ашиг олох боломжгүй

  Николас Мадурог АНУ-ын тусгай хүчин барьснаас хэдхэн цагийн дараа ...

2026 оны 01 сарын 07, 09 цаг 54 минут
94.6 сая тонн нүүрс экспортолжээ

  Манай улс өнгөрсөн онд 94.6 сая тонн нүүрс экспортолсныг Аж ...

2026 оны 01 сарын 06, 10 цаг 28 минут
2026 оны 01 сарын 05, 17 цаг 39 минут
Зэсийн ханш 14 мянган ам.доллар давж рекорд эвдлээ

  Зэсийн ханш ойролцоогоор тонн нь 12400 орчим ам.долларын ханштай ...

2025 оны 12 сарын 31, 13 цаг 28 минут
Өмнөд Солонгосоос АНУ-д чухал металл нийлүүлж эхэлнэ

  ВАШИНГТОН, 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 30 ...

2025 оны 12 сарын 31, 12 цаг 42 минут
Хөшөөтийн уурхайн жолооч нар тонн нүүрсийг 0.56 ам.доллароор тээвэрлэж буйгаа эсэргүүцлээ

  Ховд аймгийн Дарви сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Мо Эн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 56 минут
Бэлчээрийн мал аж ахуйн өөрчлөлт шинэчлэлийг ахиулсан Өвөр Монголын шинэ туршлага

Өвөр Монголын Отог хошуу өдгөө 1.8 сая гаруй цагаан ямаатай, нэг сайн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 48 минут
Цагийн өнгөөр хурцлагдах “Талын эзэд”

Наран налайж, навчис бүжсэн намрын сүүлчийн өдрүүдэд “Шинэ ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 40 минут
Малчдын орлогыг хэрхэн нэмэгдүүлж байна вэ

Хөдөө орон нутгийг хэрхэн сэргээн хөгжүүлэх вэ? Нутаг бэлчээр-мал-малчин ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 36 минут
Мандал боомтын 24 цагийн хил дамнасан цахилгаан дамжуулалт

Мандал боомтоор дамжуулсан цахилгаан эрчим хүч анх хилийн цаанах бүс ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 32 минут
Хил дамнасан ногоон “аялал”

“Саахалт айлын санаа нэг” гэдэг. Мөнхийн хөрш орнууд болох ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 29 минут
Аргыг нь олж асуудлыг шийдэх нь

Нарны туяанд солонгорсон Номин ногоон талдаа Шинэхэн гэрүүд сувдраад ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 27 минут
Өвөр Монгол орчин үеийн эрчимжсэн мал аж ахуйг хөгжүүлэхүй

Бид арваннэгдүгээр сарын эхээр ӨМӨЗО-ны бэлчээрийн даац хэтэрсэн асуудлыг ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 25 минут
Өвөр Монголын малчид өвс тэжээлийн асуудлаа хэрхэн шийдэж байна вэ

Өвлийн уур анхны цастай хамт саатаж, Шинэ барга баруун ...

2025 оны 12 сарын 30, 13 цаг 03 минут
Хятадын хамгийн хүйтэн бүсэд баригдаж буй хурдны төмөр зам ашиглалтад оров

Хятадын хамгийн хойд хэсэгт баригдаж буй өндөр хурдны төмөр замын барилгын ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 34 минут
Алшаа аймг дахь хөөргөх төвөөс нэг пуужингаар хоёр дагуул хөөргөв

2025 оны 11-р сарын 9-ний үдээс өмнө 11:32 цагт Жүнке Аэрокосмикийн ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 31 минут
2025 оны 12 сарын 25, 15 цаг 36 минут
2025 оны 12 сарын 23, 18 цаг 09 минут
“Оюутолгой”-н гэрээг сайжруулах чиглэл өгсөн тогтоолын төслийг байнгын хороогоор хэлэлцэнэ

  Баасан гаргийн нэгдсэн чуулганаар Оюутолгойн хянан шалгах түр ...

2025 оны 12 сарын 23, 15 цаг 33 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани