Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Г.Тэмүүлэн: Өнөөгийн хямралд Үндсэн хууль буруугүй

Г.Тэмүүлэн: Өнөөгийн хямралд Үндсэн хууль буруугүйУул уурхайн дэд сайд асан, Нийгмийн ардчилал Монголын  залуучуудын холбооны ерөнхийлөгч Г.Тэмүүлэнтэй цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.
 
-Улсын Их Хуралд Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн барилаа. Ирэх хоногуудад энэ асуудлыг УИХ хэлэлцэх нь.
Энэ талаар ямар байр суурьтай байна вэ?
 
-Сая өргөн барьсан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг энэ УИХ, мэргэжлийн судлаачид, эрдэмтэд эхлээд сайн судалж үзэх хэрэгтэй талаар байр сууриа илэрхийлсэнийг харлаа. Мэргэжлийн түвшинд боловсруулан УИХ-д өргөн мэдүүлсэн, нам, улс төрийн хүчнүүдийн түвшинд ойлголцолд хүрсэн өөрчлөлтийн төслийг УИХ хэлэлцэх ёстой. УИХ дээр тодорхой шийдэлд хүрсэн төслийн талаар ард түмнээс асуух ёстой.
 
-Таныхаар бол Их хурал юуг яаж өөрчлөхөө хэлэлцчихээд, ард түмнээсээ асуух нь зөв гэсэн байр суурьтай байна уу?
 
-Тийм. Гэхдээ ард түмний асуулгад яаж өөрчлөх талаар зарчмын хувьд хоёр асуулттай байх нь тодорхой. Тэгэхээр УИХ дээр санал зөрж байгаа асуудлаа л эрх баригчдын зүгээс ард түмнээсээ асуух нь зүйтэй. Юун дээр санал зөрөөд байгаагаа мэдэхгүй хүмүүс ард нийтээс санал асууж чадахгүй. Ард түмэн бас яг юу асууж байгааг нь ойлгохгүй шүү дээ.
 
-Үндсэн хуулийн өргөн барьсан төслийн талаар зарчмын хувьд санал нийлэхгүй зүйл юу байна?
 
-Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн төсөл дээр Ерөнхий сайд Засгийн газраа өөрөө мэдэж байгуулах нь зүйтэй. Үүнтэй бол хэн ч маргахгүй. Бас дээр нь Үндсэн хуулийн үзэл баримтлал нь аль нэг Засгийн газрын гишүүнийг УИХ-ын гишүүний санаачилгаар ганц нэгээр сугалж огцруулах ёсгүй гэдгийг саяхан Үндсэн хуулийн Цэц тогтоосон байна лээ. Тэгэхээр үүн дээр санал асуулга явуулж, цаг мөнгө заралгүйгээр УИХ хэлэлцээд нэмэлт өөрчлөлт хийчих боломжтой. Бусад асуудал дээр бол бодох, суцлах хангалттай цагтай байх ёстой.
 
-Цаг хугацааны хувьд хоёр сар гаруй хугацаа байна, хийх хүнд арга нь олдоно гэж зарим гишүүд тайлбарлаж байна?
 
-Тэр худлаа, нэг сар хүрэхгүй хугацаа л байна. Зарим нэг хууль санаачлагчийн зүгээс төслийг батлах цаад талын хугацааг 2016 оны нэгдүгээр сарын 15 гэж тооцож байгаагаа илэрхийлж байгаа.
 
Хэрэв төслийг хуулийн дагуу холбогдох байнгын хороо, УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар хоёр дахь удаагаа хэлэлцсэний дараа ард нийтийн санал асуулгаар хэлэлцүүлнэ гэж үзвэл энэ удаагийн парламент хуулийн хүчин төгөлдөр хугацаанд батална гэж үзэхэд эргэлзээтэй байна. Үндсэн хуулийн 69.3 дахь хэсгийн "Улсын Их Хурал ээлжит сонгууль явуулахын өмнөх зургаан сарын дотор Үндсэн хуульд нэмэлт; өөрчлөлт оруулж үл болно” гэж заасан. Зургаан сар гэдэг чинь 180 хоног дор хаяж. Монгол Улсын Их хурлын сонгуулийн тухай хуулийн 8.2-т "Ээлжит сонгуулийн санал авах өдөр нь сонгуулийн жилийн зургадугаар сарын сүүлийн долоо хоногийн аль нэг ажлын өдөр байна” гэж тодорхойлсон байгаа.
 
2016 оны УИХ-ын сонгуулийн хувьд зургадугаар сарын 20-24-ний өдрүүдийн аль нэгэнд сонгуулийн санал авна гэвэл 2015 оны арванхоёрдугаар сарын 20-ны дотор л өөрчлөлт хийх болж таарч байгаа юм. Тэгэхээр үндсэндээ сар хүрэхгүй хугацаа л бидэнд байна. Сонгууль явуулах өдөр, сонгуулийн санал авах өдөр хоёрын хууль зүйн ойлголт нь ижил үү гэдгийг мөн бодох ёстой.
 
Яагаад гэвэл сонгууль явуулах өдөр Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийн 8.1-д зааснаар сонгууль товлон зарлах хугацаа 60 хоногийн өмнө эхэлж байгааг бас давхар бодолцох хэрэгтэй.
 
-Ер нь одоогийн Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах нь зарчмын хувьд зөв юм биш үү?
 
-Улс нийгэм хөгжихийн хэрээр түүний суурь харилцааг зохицуулагч Үндсэн хуульд алдаа дутагдал, зарим гажуудал илрэхийг үгүйсгэхгүй. Ер нь зарим тодорхой асуудлаар Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах шаардлага бий юу гэвэл бий.
 
Энэ ч үүднээсээ зарчмын хувьд Үндсэн хуульд өөрчлөлт хийж болно. Хийх ч ёстой. Харин Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг иймэрхүү байдлаар ингэж яаруу сандруу, тулган шаардсан,  төөрөгдүүлсэн бөгөөд хүч түрэн хийх шаардлагагүй. Манай өнөөгийн нийгмийн аль ч түвшинд ёс зүй, хариуцлагагүйн зуд нүүрлээд байгаагийн тод жишээг энэ гэж хэлэх байх.
 
Аливаа зүйл хийх гэхээрээ хам хум хийх гээд улайраад байдаг. Хийх байсан энэ өөрчлөлт санаачилгыг аль эрт УИХ дөнгөж бүрдсэн даруйдаа гаргаад бүрэн эрхийн эхний ядаж гурван жилдээ хийх байсан. Эрх зүйн чадамжийн хувьд зургаан сарын настай, сонгуулиас өөр зүйлд анхаарал нь төвлөрөхөө байсан УИХ ёс зүйн болоод цаг хугацааны хувьд энэ том Үндэсний зөвшилцлийн бодлогын баримт бичгийг өөрчлөх ямар ч боломжгүй.
 
Ер нь өнөөгийн улс орны эдийн засгийг сүйрэлд хүргэж, төрийн хямрал бий болгож байгаа УИХ бүрэн эрхийн хугацааныхаа төгсгөлд Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах эрхгүй. Ийм Их Хурлаас сэргийлж, Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт хийх журмын тухай хуулийг Б.Чимид гуай батлуулсан шүү дээ. Өнөөгийн хямралд Үндсэн хууль буруугүй.
 
-Тэгээд гарц шийдэл нь юу юм бэ. Шинэ УИХ бүрэлдэж байж өөрчлөлт хийх ёстой юм уу?
 
-Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг зарим нэг гишүүний улайран зөвтгөх гэж яриад байгаа шиг өөрчлөлтиин гол зорилго нь эрх мэдэл, гүйцэтгэх засаглалын эрх мэдлийн хуваарилалтыг илүү боловсронгуй болгох байсан юм бол зөвхөн тэр бодлогын зөв болоод бүх нийтээрээ санал нийлж байгаа тэр асуудлаараа хэсэгчлэн өөрчлөлт оруулж болно. Дахин хэлэхэд үнэхээр цаг хугацааны хувьд хийх шаардлагатай асуудал байна гэж үзэж байгаа бол зөвхөн цөөн асуудлаар хэсэгчлээд оруулж болно.
 
-Тэгээд эдгээр таны яриад байгаа асуудлыг эрх биш эрх баригчид ойлгож байгаа байлгүй дээ?
 
-Өөрсдийн алдаатай буруу бодлого, шийдвэр, өнөөгийн энэ хямралт байдлаа Үндсэн хуулиас болсон мэт тайлбарлах оролдож байгаа нь ард иргэд, сонгогчдоо доромжилж байгаа хэрэг.
 
Энэ засаглалын болоод улс төр, эдийн засгийн хямрал Үндсэн хуулиас болоогүй. Цэвэр улс төрчдийн, эрх баригчдийн алдаа байсан. Нам фракцуудын, хагарал, дотоод тэмцэл, хий улстөржилт, хариуцлагагүй улстөрчид, хувь хүмүүсээс болж байгааг ухаарах хэрэгтэй.
 
Л.Тулга
Эх сурвалж: "Үндэсний шуудан"
Г.Тэмүүлэн: Өнөөгийн хямралд Үндсэн хууль буруугүй
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Хулгайг цэгцэлснээр Үндэсний баялгийн сангийн хөрөнгө арвижлаа

  Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль батлагдсанаар 2025 оны эцсийн ...

2026 оны 02 сарын 13, 12 цаг 20 минут
Төмөр Замын Их Сургуулийг долоон мэргэжлээр 92 оюутан төгсөж, дипломоо гардан авчээ

Төмөр замын Их сургууль их сургууль болсноосоо хойш анхны төгсөлтөө ...

2026 оны 02 сарын 11, 15 цаг 04 минут
ЗЭСИЙН ҮҮСМЭЛ ОРДЫН ӨГӨӨЖИЙН 60 ХУВИЙГ АРД ТҮМЭНД НОГДУУЛНА

  Ухаа худаг, Нарийнсухайт, Тавантолгойн бүлэг ордын нэг Барууннаран ...

2026 оны 02 сарын 10, 14 цаг 07 минут
Энэтхэгт нүүрсний уурхай дэлбэрч, 25 хүн амиа алдав

  Энэтхэгийн Мегхалая мужид байрлах “хархны нүх” ...

2026 оны 02 сарын 10, 10 цаг 38 минут
Хятадад нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэл нүүрснийхийг давах төлөвтэй

  БНХАУ-ын нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн нийт хүчин чадал энэ онд ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 52 минут
Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрлийг цахимаар олгодог боллоо

  Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрөл олгох, сунгах үйл явцыг ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 26 минут
2026 оны 02 сарын 06, 13 цаг 44 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХХК сард 2.04 сая тонн нүүрс борлуулсан байна

  БНХАУ-ын хилийн боомт хүртэл тээвэрлэн хүргэх нөхцөлтэй ...

2026 оны 02 сарын 05, 09 цаг 48 минут
Хууль бус алт олборлогчдод хатуу тэмцэх шаардлагатай гэв

  Аж үйлдвэр эрдэс баялгийн салбарын хяналтын улсын /ахлах / ...

2026 оны 02 сарын 04, 15 цаг 02 минут
"ЭТТ"-н таван БУЛХАЙ

  Хувийн халаасанд багтаж нэг, төрийн атганд багтаж нэг үзээд, олон ...

2026 оны 02 сарын 04, 12 цаг 13 минут
Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс экспортолно

  Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс, 1.9 сая тонн зэс, 9.4 сая ...

2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 27 минут
2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 20 минут
Японы геологчид газрын ховор элементийн том ордыг илрүүлжээ

  Японы геологчдын явуулсан хайгуулын явцад далайн 6 мянган метрийн ...

2026 оны 02 сарын 03, 10 цаг 31 минут
Япон, Их Британи улсууд чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ТОКИО, 2026 оны хоёрдугаар сарын 2 /NHK/. Японы Ерөнхий сайд ...

2026 оны 02 сарын 02, 13 цаг 40 минут
Кубад газрын тос нийлүүлдэг улс орнуудад татвар ногдуулна

  ВАШИНГТОН, 2026 оны нэгдүгээр сарын 30 /TASS/. АНУ-ын ...

2026 оны 02 сарын 02, 09 цаг 43 минут
2026 оны 01 сарын 30, 16 цаг 20 минут
“Эрдэнэс Монгол” компани удирдах ажилтны тоогоо 32 хувиар бууруулсан гэв

  Алдагдал биш ашиг үйлдвэрлэдэг төрийн өмчит компани болох Засгийн ...

2026 оны 01 сарын 29, 15 цаг 12 минут
2026 оны 01 сарын 29, 10 цаг 13 минут
Монголын ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг ашиглан Казахстаны иргэн бусдыг залилж байна гэв үү

  Үндсэн хуулийн зургаадугаар зүйлд “Монгол Улсад газар, түүний ...

2026 оны 01 сарын 28, 14 цаг 02 минут
Алтны үнэ 5000 ам.доллароос давлаа

  МОСКВА, 2026 оны нэгдүгээр сарын 26 /RIA Novosti/. Унц алтны ...

2026 оны 01 сарын 26, 10 цаг 52 минут
Байгалийн баялаг ард түмний байнгын өмчлөлд байна гэж шинэ Үндсэн хуулийн төсөлд тусгажээ

  Үндсэн хуулийн шинэчлэл нийгэм, эдийн засагт нөлөөлөх нь сэдэвт ...

2026 оны 01 сарын 23, 17 цаг 20 минут
Япон, Европын Холбоо чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ДАВОС, 2026 оны нэгдүгээр сарын 23 /NHK/. Япон болон Европын ...

2026 оны 01 сарын 23, 16 цаг 57 минут
2026 оны 01 сарын 20, 10 цаг 29 минут
Нүүрсний экспорт өссөн ч орлого нь буурлаа

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт 2025 онд 89.71 сая тонн нүүрс ...

2026 оны 01 сарын 14, 11 цаг 06 минут
2026 оны 01 сарын 14, 09 цаг 34 минут
АНУ ОХУ-ын тугтай газрын тос тээвэрлэгч онгоцыг хураан авлаа

  Венесуэлийн газрын тосны салбартай холбоотой ОХУ-ын тээвэрлэгч ...

2026 оны 01 сарын 12, 10 цаг 05 минут
2026 оны 01 сарын 09, 13 цаг 29 минут
Венесуэлийн асуудлаас болж боловсруулаагүй газрын тосны үнэ унасаар байна

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Венесуэльд цохилт өгч, Ерөнхийлөгч ...

2026 оны 01 сарын 09, 10 цаг 20 минут
Алтны үнэ 2025 оны эхнээс 59 хувиар өсжээ

  Алтны үнэ 2024 оны 12 дугаар сард унц нь 2638.88 ам.доллар байсан ...

2026 оны 01 сарын 08, 14 цаг 00 минут
2026 оны 01 сарын 08, 13 цаг 59 минут
Энэтхэг ОХУ-аас газрын тос импортлохоо бууруулахгүй бол тариф нэмнэ гэж Трамп анхааруулав

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Энэтхэгт анхааруулга өгөхдөө ...

2026 оны 01 сарын 07, 11 цаг 18 минут
АНУ Венесуэлийн газрын тосноос хурдан хугацаанд ашиг олох боломжгүй

  Николас Мадурог АНУ-ын тусгай хүчин барьснаас хэдхэн цагийн дараа ...

2026 оны 01 сарын 07, 09 цаг 54 минут
94.6 сая тонн нүүрс экспортолжээ

  Манай улс өнгөрсөн онд 94.6 сая тонн нүүрс экспортолсныг Аж ...

2026 оны 01 сарын 06, 10 цаг 28 минут
2026 оны 01 сарын 05, 17 цаг 39 минут
Зэсийн ханш 14 мянган ам.доллар давж рекорд эвдлээ

  Зэсийн ханш ойролцоогоор тонн нь 12400 орчим ам.долларын ханштай ...

2025 оны 12 сарын 31, 13 цаг 28 минут
Өмнөд Солонгосоос АНУ-д чухал металл нийлүүлж эхэлнэ

  ВАШИНГТОН, 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 30 ...

2025 оны 12 сарын 31, 12 цаг 42 минут
Хөшөөтийн уурхайн жолооч нар тонн нүүрсийг 0.56 ам.доллароор тээвэрлэж буйгаа эсэргүүцлээ

  Ховд аймгийн Дарви сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Мо Эн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 56 минут
Бэлчээрийн мал аж ахуйн өөрчлөлт шинэчлэлийг ахиулсан Өвөр Монголын шинэ туршлага

Өвөр Монголын Отог хошуу өдгөө 1.8 сая гаруй цагаан ямаатай, нэг сайн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 48 минут
Цагийн өнгөөр хурцлагдах “Талын эзэд”

Наран налайж, навчис бүжсэн намрын сүүлчийн өдрүүдэд “Шинэ ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 40 минут
Малчдын орлогыг хэрхэн нэмэгдүүлж байна вэ

Хөдөө орон нутгийг хэрхэн сэргээн хөгжүүлэх вэ? Нутаг бэлчээр-мал-малчин ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 36 минут
Мандал боомтын 24 цагийн хил дамнасан цахилгаан дамжуулалт

Мандал боомтоор дамжуулсан цахилгаан эрчим хүч анх хилийн цаанах бүс ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 32 минут
Хил дамнасан ногоон “аялал”

“Саахалт айлын санаа нэг” гэдэг. Мөнхийн хөрш орнууд болох ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 29 минут
Аргыг нь олж асуудлыг шийдэх нь

Нарны туяанд солонгорсон Номин ногоон талдаа Шинэхэн гэрүүд сувдраад ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 27 минут
Өвөр Монгол орчин үеийн эрчимжсэн мал аж ахуйг хөгжүүлэхүй

Бид арваннэгдүгээр сарын эхээр ӨМӨЗО-ны бэлчээрийн даац хэтэрсэн асуудлыг ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 25 минут
Өвөр Монголын малчид өвс тэжээлийн асуудлаа хэрхэн шийдэж байна вэ

Өвлийн уур анхны цастай хамт саатаж, Шинэ барга баруун ...

2025 оны 12 сарын 30, 13 цаг 03 минут
Хятадын хамгийн хүйтэн бүсэд баригдаж буй хурдны төмөр зам ашиглалтад оров

Хятадын хамгийн хойд хэсэгт баригдаж буй өндөр хурдны төмөр замын барилгын ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 34 минут
Алшаа аймг дахь хөөргөх төвөөс нэг пуужингаар хоёр дагуул хөөргөв

2025 оны 11-р сарын 9-ний үдээс өмнө 11:32 цагт Жүнке Аэрокосмикийн ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 31 минут
2025 оны 12 сарын 25, 15 цаг 36 минут
2025 оны 12 сарын 23, 18 цаг 09 минут
“Оюутолгой”-н гэрээг сайжруулах чиглэл өгсөн тогтоолын төслийг байнгын хороогоор хэлэлцэнэ

  Баасан гаргийн нэгдсэн чуулганаар Оюутолгойн хянан шалгах түр ...

2025 оны 12 сарын 23, 15 цаг 33 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани