-Бид Ноён уулын салбар нуруунаас алт олборлож байгаа хүмүүсийн байдалтай танилцаж, сурвалжлага бэлтгэж байв. Тэр үед Гацууртын орд газрыг ашиглавал тухай ойр орчмын газар нутаг, байгаль сүйдэхээр харагдаж байсан. Харин та төрийн түшээд энэ орд газрыг ашиглах шийдвэрийг хурдан гаргах хэрэгтэй тухай ярихаар иржээ?
-Тийм ээ, Гацууртын орд газрыг ашиглах хэд хэдэн шаардлага байна. Тодруулбал, "Сентерра гоулд” компани энэ орд газрыг ашиглаж эхэлснээр эхний ээлжинд Баянгол, Мандал, Түнхэл зэрэг сумын 600 гаруй хүн тогтмол ажлын байраар хангагдах юм. Одоо эдгээр хүн гэртээ ажилгүй, амьжиргаагаа залгуулж чадахтай үгүйтэй амьдарч байна. Тэд өмнө нь "Бороо гоулд” компанид ажиллаж байсан тодорхой дадпага туршлагатай учраас эхний ээлжинд ажлын байраар хангагдах хүмүүс гэж онцлоод байгаа юм. Манай Баянгол сумаас гэхэд 140 гаруй иргэн ажлын байртай болно. Уг компани үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлбэл бүтээгдэхүүн, мах, сүү гэх мэтийг нийлүүлдэг компаниуд ч идэвхжиж, эдийн засгийн эргэлт үүснэ. "Бороо гоулд” компани үйл ажиллагаа явуулж байхдаа орон нутгийн төсөвт жилд 250 мянган ам.доллар өгдөг байсан. Энэ жишиг "Сентерра гоулд”-д ч байгаа. Тиймээс энэ нь иргэдийн амьжиргааг дээшлүүлэхээс гадна орон нутгийн эдийн засагт тодорхой тус нэмэртэй. Ийм учраас бид Засгийн газрын шийдвэр гаргах түвшний хүмүүс "Сентерра гоулд”-ын эзэмшлийн талбай болох Гацууртын орд газрыг эдийн засгийн эргэлтэд нэн даруй оруулах шийдвэр гаргаж өгөөч гэж хэвлэл мэдээллээр дамжуулж байгаа юм.

-Эдийн засгийн эргэлтээ бодоод байгаль орчинд учрах хор хөнөөлийг цааш нь тавья гэж үү?
-Байгаль орчны үнэлгээ, үйл ажиллагаа явагдаад эхэлбэл учрах хор хөнөөлийн талаар мэргэжлийн хүмүүс нь судлаад, ямар хариу арга хэмжээ авах вэ гэх мэтээр төлөвлөчихсөн байдаг юм билээ. Түүнээс биш ямар ч судалгаа, төлөвлөгөөгүйгээр уг ажлыг хийхгүй шүү дээ. Үүнээс гадна бид байгаль дэлхийгээ хамгаалъя гээд байгаа, ашиглаж болох зүйлсээ хойш тавиад өөрсдөө орлогогүй, амьжиргаагаа залгуулж чадахгүй суугаад байж таарахгүй. Дэлхийн хэмжээний энэ компани үйлдвэрлэл явуулснаар байгаль орчинд ямар хор хөнөөл учрах вэ гэдгийг судалсан л байж таарна. Өмнө нь ч тус компанийнӨнгөрсөн хугацаанд тэдний олборлосон алт хаашаа, хэний гарт ороод алга болсныг хэн ч ллэдэхгуй. Улсад нэг ч төгрөгийн татвар төлөхгуйгээр Хятад руу гарчихаж байна. Ноёнуулыг ухуулахгуй гэж өлсгөлөн зарлахдаа тулж байсан иргэний нийгмийнхэн, иргэдийн төлөөллийн нэг нь ч өнөөдөр алга. Өөрсдөө алт ухаад явж байгаа сураг байсан.
Гэтэл Ноён уулын хиргисуур, булшыг ухдаг сүлжээ гарч, ухаж, төнхөж эхэлсэн тухай яриа олны дунд гарсан байна лээ. л л охин компани "Бороо гоулд” ийм жишгээр ажиллаж байсан.

-"Бороо гоулд” компанийнхан ашигласан талбайнхаа тодорхой хэсгийг нөхөн сэргээгээгүй орхисон тухай яриа өнөөдөр ч гарсаар байгаа. Бодит байдал ийм байхад бид дахин итгэж болох уу?
-Нөхөн сэргээлт хийх технологи, туршлага нь манайд нэвтрээгүй тухай яриа байдаг. Гэхдээ энэ талаар судалж байгаа байх. "Сентерра гоулд” компанийн хувьд ийм асуудал гаргахгүй байх гэж бодож байна. Орон нутгийн удирдлагууд, Үйлдвэрчний эвлэлийн холбоод энэ тал дээр анхаарч ажиллана.

-Та Ноён ууланд очиж үзсэн үү. Одоогийн нөхцөл байдал ямар байгаа бол?
-Би хэд хэдэн удаа тус газрыг ямар байдалтай байна вэ гэдгийг үзэхээр очсон. Байгаль орчин нь үнэхээр сүйдсэн байна лээ. Түүнийг гар аргаар алт олборлогчид нөхөн сэргээхгүй шүү дээ. Харин тодорхой хариуцах эзэнтэй бол хариуцлага ярьж болно. Хамгийн сүүлийн мэдээллээр өчигдөр гэхэд тус ууланд 100 гаруй хувиараа алт олборлогч байна гэсэн. Өдрийн цагаар 30-40 хүн, шөнөөр 100 гаруй болж нэмэгдэж байна гэсэн. Эдгээр иргэний амь нас, эрүүл мэндийг бас бодолцох хэрэгтэй. Эзэмшлийн талбайгаа "Сентерра гоулд” компанийнхан ашиглаад эхэлбэл хувиараа алт олборлогчид тэнд үүрлэхгүй. Үүнээс гадна өнгөрсөн хугацаанд тэдний олборлосон алт хаашаа, хэний гарт ороод алга болсньгг хэн ч мэдэхгүй. Улсад нэг ч төгрөгийн татвар төлөхгүйгээр Хятад руу гарчихаж байна. Ноён уулыг ухуулахгүй гэж өлсгөлөн зарлахдаа тулж байсан иргэний нийгмийнхэн, иргэдийн төлөөллийн нэг нь ч өнөөдөр алга. Өөрсдөө алт ухаад явж байгаа сураг байсан. Гэтэл Ноён уулын хиргисүүр, булшийг ухдаг сүлжээ гарч, ухаж, төнхөж эхэлсэн тухай яриа олны дунд гарсан байна лээ.

-Энэ талаар тодорхой мэдээлэл өгөх хүн бий юү?