Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Агуулга:

 

1. Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн үндсэн асуудлууд ба стандарт шаардлагууд

 

2. Хаягдлын далантай холбоотой аюул осолууд

 

3. Хаягдал хадгалах үндсэн аргууд ба харьцуулалт

 

4. Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлыг өтгөрүүлэн хаях, хадгалах

арга туршилгаас

 

5. Оюу-Толгойн Баяжуулах үйлдвэрийн хаягдал өтгөрүүлэлт, тээвэрлэлт, хаягдал хадгалах

байгууламжийн тухай

1.Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн үндсэн асуудлууд ба стандарт шаардлагууд

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн үндсэн асуудлуудад дараах хэд хэдэн зүйл хамаардаг.

·Асар их хэмжээний хаягдал материал үүсдэг.

·Технологийн процессод маш их хэмжээний ус шаардлагатай байдаг.

·Маш их хэмжээний хаягдал материал шахах ,тээвэрлэх зайлуулах ,аюул осолгүй хадгалах шаардлагтай болдог.

- Аливаа зэсийн уурхайн хүдрийн 3-5%-г зэсийн баяжмалд авдаг үлдсэн нь хаягдал болдог

- Алтны уурхайн хувьд хэдхэн грамм алт авахын тулд хэдэн арван тонн хүдэр боловсоруулан

хаядаг. Жишээ нь нэг хуримын бөгжний алт авахад ойролцоогоор 20тн хаягдал шороо гардаг.

- Нүүрс, хөнгөн цагаан, төмрийн хүдрийн хаягдлын хувьд бага зэрэг доогуур хувьтай байдаг.

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдал хүдэр боловсоруулах хүчин чадлаасаа хамаарч өдөрт хэдэн арван тонноос хэдэн зуун мянган тонн хүрдэг.Жишээ нь Чилийн Escondida зэсийн уурхайн хаягдал өдөрт 230мянган тонн)

Эдгээр асуудлуудын талаар уулын инженер мэргэжилтэнүүд маш сайн мэддэг ойлгодог түүнийг зүй зохистой зөв оновчтой шийдэх талаар шаргуу ажилласаар ирсэн.

Сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн маш олон үйлдвэрүүд байгаль экологийн аюулгүй хаягдал хадгалах байгууламж , дотоод болон гадаад эргэлтийн усны найдвартай хангамжтай , ашиглалтын зардал бага хаягдлын аж ахуйн иж бүрэн системийг нэвтэрүүлж байна.

Ер нь уулын үйлдвэрүүд хаягдал хадгалах байгууламж шинээр барих , хуучиныг өөрчлөн шинэчлэхдээ дараах үндсэн асуудлуудыг харгалзан үздэг гидро-техникийн болон экологийн аюулгүй байдал, ус цахилгаан энергийн зарцуулалт хамгийн бага хэмнэлттэй байх, үйлдвэрийн алс ирээдүйн хэтийн төлөв хөгжилд тохирсон хаягдлын аж ахуйн арга технологи , барилга байгууламж ,тоног төхөөрөмжийг сонгодог.

Аливаа уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйд тавигдах үндсэн гол стандарт шаардлагуудын хувьд дараах хэдэн зүйлд анхаардаг.

·Хаягдал хадгалах байгууламж буюу далангийн аюулгүй байдал.

·Хаягдал материалыг өтгөрүүлэн усгүйжүүлэх.

·Хуурай өтгөрсөн хаягдал материалыг хадгалах.

·Цэвэр усны зарцуулалтыг бууруулах эргэлтийн ус ашиглалтыг нэмэгдүүлэх.

Уулын баяжуулах үйлдвэрийн хаягдлын аж ахуйн бүтэц зохион байгуулалт нь түүний ашиглалтын зардалтай шууд холбоотой байдаг. Жишээн нь аливаа төмрийн хүдэр баяжуулах үйлдвэрийн цахилгаан энергийн зарцуулалтын 25-30% хаягдлын аж ахуйд зарцуулагддаг ба хаягдлын аж ахуйн нийт зардал баяжуулах үйл ажиллагааны зардалын 50% эзлэдэг.

Уул уурхайн салбар өндөр хөгжсөн Канад ,АНУ, Австариал,ӨАБНУ- гэх мэт улс орнуудад бараг 40-д жилийн өмнөөс баяжуулах үйлдвэрийн дотоод эргэлийн ус хангамжтай хаягдлыг өтгөрүүлэн хаях хаягдлын аж ахуйн арга технологийг ашиглаж эхэлсэн. Хаягдал өтгөрүүлэгчээс нийт эргэлтийн усны 80% авч ашиглах боломжой ба нийт техникийн усны дийлэнх хувь баяжуулах үйлдвэртэй үлдэж байна гэсэн үг юм. Хамгийн анхны хаягдлыг өтгөрүүлж усгүйжүүлэн хаях , эргэлтийн усыг богино зайд эргүүлэх ашиглах арга технологи 1973 онд Канадын Timmins, Ontario мужын Falconbridge металлургийн үйлдвэрт хэрэгжиж эхэлсэн. Түүнээс хойш хаягдлыг өтгөрүүлж усгүйжүүлэн тээвэрлэх хаях арга ажиллагааны талаар маш олон туршилт судалгааны ажил явагдан амьдрал практик дээр олон үйлдвэр уурхай амжилттай хэрэгжүүлэн энэ арга ажиллагаа , технологийн давуу талууд улам бүр батлагдсаар байна.

 

Уулын баяжуулах үйлдвэрүүдийн хаягдлын шинж чанарт нөлөөлөх хүчин зүйлүүд:

• Баяжуулалтын арга ажиллагааны төрөл

• Нунтаглалтын шатлал, ширхэглэлийн хэмжээ

• Хүдрийн эрдэс минерологийн бүтэц (шаварлаг, сульфид, химийн идвэхтэй,идвэхгүй төлөв )

• Хүчиллэг төлөв үзүүлэх боломжууд

• Баяжуулалтын процессод хэрэглэж байгаа урвалжуудын төрөл шинж чанар

• Тундасны агуулга (сульфатууд , гидроксидууд)

 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

 

 

Хаягдалын аж ахуйн төсөл боловсоруулах ерөнхий бодлого зарчим: (философи)Хаягдлын аж ахуйн техник эдийн засгийн үндэслэлийн боловсоруулахдаа дараах хэд хэдэн асуудлуудыг харгалзан үзэх шаардлагатай байдаг үүнд: хаягдал материалын реологийн параметрүүдийн бүтэц ангилал, флокулянт урвалжийн төрөл зарцуулалт, булинга шахах насосны станцын тоо , эргэлтийн усны цэвэршилтийн зэрэг, магистраль болон хэсэгчилсэн дамжуулах хоолойн хийц төрөл диаметр, уртын хэмжээ, тухайн газар орны байршил (рельеф) ,цаг уурын нөхцөл байдал, хаягдлын далан барих материалын төрөл, өтгөрүүлэгчийн төрөл загвар хүчин чадал , ашиглалтын зардал, үйлдвэрийн алс хэтийн төлөвлөгөө энэ бүхнийг харгалзан үздэг. Эдгээр параметерүүдтэй уялдаа холбоотойгоор ХАА-н арга технологи, техник тоног төхөөрөмжүүдийг сонгодог.

 

Хаягдал хадгалах арга ажиллагааны үндсэн төрлүүд

1. Уламжлалт хаягдал хадгалах байгууламж.

2. Өтгөрүүлсэн хаягдал материал.

3. Лаг шаварлаг болгон өтгөрүүлсэн хаягдал материал.

4. Шүүгдсэн хуурай хаягдал материал.

 

1.Уламжлалт булингын хаягдал :

 

 

2. Өтгөрүүлсэн хаягдал

 

 

3.Лаг шаварлаг өтгөн зуурамтгай хаягдал

 

 

4.Шүүгдсэн хуурай хаягдал

 


 
Орчин үеийн өтгөрүүлэгчийн төрөл загварууд

 

Энгийн өтгөрүүлэгч

 

  

Өндөр хурдтай өтгөрүүлгч (Nortparkes Cu-Au уурхай)

 

 

Өндөр нягтралтай өтгөрүүлэгч (Lihir алтны уурхай)

 

 

Конусан хэлбэрийн гүн ёроолтой өтгөрүүлэгч

 

 

Лаг шаварлаг бүтээгдэхүүний өтгөрүүлэгч

 

 

Лаг шаварлаг өтгөрүүлэгчийн доод бүтээгдэхүүн

 

 


Флокулянт урвалжийн үйлчилгээ 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Флокулянтын нөлөөгөөр хатуу мөхлөгийн суулт

 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Өтгөрүүлэлтийн процессод нөлөөлөх хүчин зүйлүүд:

• Хаягдал материалын минерологийн бүтэц мөхлөгийн хэлбэр хэмжээ

• Тэжээлийн хатуугийн агуулга , шингэн болон хатуугийн нягт

• Шингэний зуурамтгай шинж чанар

• Булингын температур

• Орчины шүлтлэг шинж чанар рН

• Булингад өгч байгаа флокулянт урвалжийн горим болон нэмэгдэл усны хэмжээ.

Мэдээж сонгосон өтгөрүүлэгчийн хэлбэр хэмжээ, хүчин чадал ,өгч байгаа урвалжийн горим, технологийн онцлог чухал нөлөөтэй. Өтгөрүүлэлтийн процессод хатуугийн ширхэглэлийн хэмжээ чухал нөлөөтэй мэдээж том ширхэгтэй мөхлөгүүд хурдан сууна

Хаягдлыг өтгөрүүлэн хаях арга ажиллагааны давуу талууд:

• Техникийн ус баяжуулах үйлдвэртэй үлддэг.

• Эргэлтийн ус шахах техникийн хамгийн бага нөхцөл байдал.

• Хаягдлын аж ахуйн барилга байгууламжийн зардал буурдаг.

• Хаягдлын далангаар ус нэвчих аюул буурдаг.

• Хаягдал хадгалах даланд тунасан ус маш бага түвшинд байдаг.

• Хаягдлын далангаас тоос үүсэлт буурдаг

2.Хаягдлын далан задарсан аюул осолуудын тухай

- Испаний Los Frailes, цайрын уурхайд 1998 оны хавар 28 м өндөр хаягдлын далан сэтэрч маш их хэмжээний хаягдал материал голын хөндийгөөр урсан байгаль орчинд асар их хэмжээний хохирол учируулсан. Нийтдээ 1,5сая/м³ хаягдал материал шлам 5,5 сая/м³ хүчиллэг булинга (рН 2-4) алдагдан урсаж нийт 3500га газар бохирдуулсан байна.

 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

- Унгар улсын Ajiкai Timfoldgyar хөнгөн цагааны уурхайд 2010 оны 10-р сард хаягдлын далан сэтэрсэн осол болсон. Ajkai Timfoldgyar Zrt хөнгөн цагааны үйлдвэр уурхай Будапешт хотоос 160км зайд Айка хотын зэргэлдээ байдаг. Энэ осолоор нийтдээ 1,1 сая/м³ хортой хаягдал шлам буюу улаан шавар урсан асар их тайлбайг бохирдуулсан. Мөн энэ ослын улмаас 10 хүний амь нас эрстсэн , 150 гаруй хүн бэртэж гэмтсэн ба хортой бохир ус Дунай мөрөнд цутган байгаль орчин, эдийн засгийн асар их хор хохирол учируулсан байна.

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

ӨАБНУ-н Harmony алтны уурхайд 1994 онд 30 минут орсон хүчтэй аадар борооны улмаас хаягдлын далан сэтэрч хажуугийн Merriespruit хот хортой хаягдал булинганд бүрэн автан эвдэрч сүйдсэн ба 17 хүний амь нас эрстсэн. Хаягдлын далан задарч 600,000м³ хортой хаягдал булинга 4км гаран урсаж асар их талбайг бохирдуулсан байна.

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

3.Хаягдал хадгалах байгууламжууд ба арга ажиллагааны харьцуулалт:

Хаягдал хадгалах арга ажиллагааны төрлүүд

Ус болон энерги зарцуулалт

Сайн талууд

Дутагдалтай талууд

Уламжлалт хаягдал хадгалах байгууламж

§ Цэвэр усны хэрэглээ 0,6-0,9м³/тн хүдэрт

§ Техникийн усны хэрэглээ 1-100м³/цаг +15%

§Уламжлалт технологи

§ ХХБ- маш их зай талбай

эзлэдэг

§ Ашиглалтын зардал

өндөр

Хаягдлыг өтгөрүүлэн хаях хаягдал

§Цэвэр усны хэрэглээ

1тн хүдэрт

0,5-0,8 m3/тн

§Техникийн усны

хэрэглээ

§~ 1 -200 m3/цаг (+15%)

§ ХХБ-н зай талбай багасдаг.

§ Булинга шахах зайлуулах зардал хамгийн бага байдаг.

§ Цэвэр усны хэрэглээ буурдаг, эргэлтийн ус ашиглалт нэмэгдэж хангамж тогтвортой найдвартай болдог

§ Барилга байгууламж, засвар үйлчилгээний зардал буурдаг.

§ Хаягдлын далан болон барилга байгууламжын зардал буурдаг.

§ ХХБ-зайлшгүй хэрэгтэй

§ Ашиглалтын зардал

өндөр

 

Лаг шаварлаг өтгөрүүлсэн хаягдал

§Цэвэр усны хэрэглээ

хүдэрт

§~0,45-0,6 m3/тонн

§ Техникийн усны

хэрэглээ

§~ 1100 m3/цаг (+15%)

 

§ Шүүрэлтийн талбай буурдаг

§ Байгаль экологийн хор

аюулгүй.

§ Нөхөн сэргээлтийн үйл ажиллагаа хялбар болдог.

 

§ Өтгөн материал шахах нь хүндрэлтэй , өндөр хүчин чадал ,зардалтай насосууд шаардлагатай байдаг.

 

Шүүгдсэн хуурай хаягдал

§Цэвэр усны хэрэглээ

§~0,15 m3/тонн

§Техникийн усны

хэрэглээ

§~ 310 m3/цаг (+15%)

 

§ Шүүгдсэн материалыг ХХБ-д байрлуулхад алдагдал бараг байхгүй.

§Үечилсэн нөхөн сэргээлт

хийх боломжтой

§ Хаягдал материалын жин

масс тогтвортой

§ ХХБ-н зай талбай багасдаг

§ Усны зарцуулалтыг удирдах

хянах хялбар боломж

§ Анхны хөрөнгө оруулалтын зардал өндөр

 

 

Баяжуулалтын процессын дараах хаягдлыг өтгөрүүлэн усгүйжүүлэн хаях , хадгалах үйл ажиллагаа

Ил гадаргуу дээр байрлуулах нь

Асгахдаа сэлгэлт хийх

Ус ашиглах

§ Шинэ баяжуулах үйлдвэрүүдэд хэрэгжүүлэх боломжтой

§ Хаягдлын далан дахь хэвгий зай талбай нэмэгдэж бага талбайд их хаягдал материал асгана.

§.Хаягдлын далан дотор ангилан ялгаралт явагдахгүй гадаргуугын нягт,бат бөх чанар улам нэмэгддэг

 

§ Хаягдлын далангаас тоос үүсэх аюул багасдаг

 

§ Хаягдлын далангаас шүүрэх усны шүүрэлт буурч усны алдагдал багасдаг.

 

§ Далангийн сэтрэх задрах аюул буурдаг.

 

§ Эргэлтийн ус ашиглалт нэмэгдэж , хурдан шуурхай болдог.

 

§ Илүү найдвартай чанартай бат бөх далангын суурь хавчуурга

 

§ Хүдэр боловсоруулалтыг хангалттай нэмэгдүүлэх боломжтой болдог.

 

§ Шахах нийт усны хэмжээ багасдаг.

 

§ Цемент бусад материалын зарцуулалт буурдаг.

 

§ Труба хоолойн холболтууд амар хялбар болдог.

 

§ Усны богино эргэлтийн цикл

 

§ Хаягдал материалын ангилан ялгаралт маш бага бараг явагддаггүй.

 

§ Хялбар эргэлтийн усны систем.

 

§Эргэлтийн усыг баяжуулах процессод хэрэглэхийн өмнө цэвэршүүлэх болон нөөцлөх боломжтой.

 

§ Ихэнх хольц урвалжууд өтгөрүүлсэн хаягдалтай хамт хаягдана.

 

4.Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлыг өтгөрүүлэн хаях арга туршилгаас

«Карельский Окатыш» Уулын Баяжуулах Комбинатын хаягдлаа өтгөрүүлэн эргэлтийн ус ашиглалтаа сайжируулсан төсөл.

ОХУ-н хойд туйлын бүс нутагт Финляндын хилийн ойролцоо байрлах төмрийн хүдэр баяжуулах «Каре́льский ока́тыш» уулын баяжуулах комбинат 1982 оноос ажиллаж байгаа.

Тэд өнгөсөн 2015 онд технологи дамжлагдаа хаягдал өтгөрүүлэх 36,5м диаметрийн 2 өтгөрүүлэгч шинээр суурьлуулан эргэлтийн ус ашиглалтаа нэмэгдүүлэн , хаягдал булинга шахах үйл ажиллагааны зардалаа эрс бууруулан амжилттай ажиллаж байна. Энэ уулын баяжуулах комбинатын хүчин чадал жилд 33сая тонн хүдэр боловсруулна 12сая тонн төмрийн хүдрийн баяжмал үйлдвэрлэдэг ба хаягдлын далан комбинатаас 4 км зайтай оршидог.

Хаягдал өтгөрүүлэгч Ø36,5м , 2ш

 

 


 

"Карельский окатыш” Уулын Баяжуулах Үйлдвэрийн хаягдал өтгөрүүлэлтийн схем.

 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

 

 

 

 

"Каре́льский ока́тыш” Уулын Баяжуулах Комбинат төмрийн хүдэр баяжуулах технологи процессийн дараах хаягдлаа өтгөрүүлэн хаях болсоноор дараах үр дүнд хүрсэн.

- Хаягдлын аж ахуйн зогсолтын 30-40% насоснууд үйл ажиллагаанаас болж зогсдог байсан.

Насосуудын анхны суурьлуулалтын хүчин чадлаас 6,2Мвт насос хэмнэсэн.

- Баяжуулах үйлдвэрээс хаягдлын далан хүртэл шахах өтгөрүүлээгүй хаягдал булингын хэмжээ

17-17,5 мянган м³/ цагаар буурсан.

- Төмрийн хүдрийн баяжмал үйлдвэрлэх процесст хэрэглэж байгаа цахилгаан энергийг жилд 40-100сая.

Квт/цаг хэмнэх боломжтой болсон.

- Баяжуулах үйлдвэрийн эргэлтийн ус хангамж сайжирч усны даралт нэмэгдэн ,тогвортой найдвартай ус

хангамжтай болсон

Баяжуулах үйлдвэр хоногт 97 мянган, тонн хүдэр боловсоруулна,

Технологийн процессын хаягдал хуурайгаар 62000тонн /хоног, цагт 2600т/цаг

Өмнө

Дараа нь

 

Хаягдлын хатуугийн агуулга

4,5 –5,0% хатуу

Өтгөрсөн хаягдлын хатуулга

50% хатуу

Үйлдвэрлэлийн хүчин чадал 1-р өтгөрүүлэгч (тэжээлээр)

Өтгөрсөн материалын үйлдвэрлэлийн хүчин чадал (тэжээлээр)

17000 –17500 м³/цаг.

Баяжуулалтын процессын дараах хаягдлын даланруу шахах өтгөрүүлээгүй хаягдал булингын хэмжээ.

Өтгөрүүлээгүй хаягдлыг шахах хүчин чадал

62500м³/цаг.

5 - 10 км

Өтгөрүүлэгчийн доод бүтээгдэхүүн буюу өтгөрсөн материалын хэмжээ

Өтгөрсөн материал хаягдлыг шахах хүчин чадал

45000м³/цаг.

5 - 10 км

Хаягдлын далангаас эргэлтийн усыг Баяжуулах Үйлдвэр хүргэх зай

5 км

Өтгөрүүлэгчийн халиа усыг Баяжуулах үйлдвэр хүргэх зай хэмжээ

450 м

Эргэлтийн ус шахах цахилгаан энергийн нэгж зарцуулалт

0,319 квтч/м³.

Өтгөрүүлэгчийн халиа усыг шахах цахилгаан энергийн нэгж зарцуулалт

0,1 квтч/м³.

 

 

- Хаягдлын хатуугийн агуулга буюу хатуулга 61-62% болсоноор хаях материалын хэмжээ багассан эргэлтийн ус ашиглалт эрс нэмэгдэн найдвартай тогтвортой болсон мөн хаягдал булинга , эргэлтийн ус шахах тээвэрлэх зардал буурсан.

-Хаягдлын аж ахуйн ашиглалтын нийт зардал буурсан үүнд:

·Хаягдлын далан дахь усны цэвэршилт илүү сайжирсан.

·Хаягдлын хатуугийн агуулга 65% болсоноор хаягдал материалын хэмжээ багассан.

·Хаягдлын далангийн сийрэгжэлт нэвчилт мөн далан сэтрэх аюул осол буурсан.

·Далан дахь усны хэмжээ багассанаар далан сэтрэх аюул осол буурсан.

·Өтгөрүүлсэн хаягдал илүү зуурамтгай болхоор дээд өнгөн хэсэг нь бат бөх хатуу өрөм тогтож хатдаг учир далангаас тоос үүсэх аюул буурсан.

·Баяжуулах үйлдвэрийн хаягдал булингыг хаягдлын далан хүргэх труба хоолойнууд , шахах насоснуудад , хаягдлын далангаас эргэлтийн ус шахах насосны станцуудын засвар үйлчилгээний ажлын зардал буурсан.

 

Украйны Полтавын Уулын Баяжуулах Комбинатын хаягдал өтгөрүүлэн хаях төсөл

Украйн улсын Полтавын төмрийн хүдрийн уулын баяжуулах комбинатад хаягдлын шугамдаа өтгөрүүлэгч суурилуулах төслийн ажил явагдаж байна. Украйны металлургийн үйлдвэрийн гол түүхий эдийг хангадаг Полтавский ГОК буюу Уулын Баяжуулах Комбинат 1970 оноос хойш ажиллаж байгаа хүчин чадал нь жилд 32сая тонн төмрийн хүдэр боловсоруулан 9-10 сая тонн төмрийн баяжмал үрэл үйлдвэрлэдэг.

 

Полтавын Уулын Баяжуулх Үйлдвэрийн хаягдал шламыг өтгөрүүлэн хаях туршилт судалгааны ажлын тайлан ба техник эдийн засгийн үзүүлэлтүүд:

Технологийн болон техникийн үзүүлэлтүүд

Хаягдал булинга

Өтгөрүүлсэн хаягдал

Халиа ус

Хаягдал булингын хэмжээ, м³/цаг

Хаягдал булингын хатуугийн агуулга, %

Хаягдал булингын тоо хэмжээ, т/цаг

Хаягдал булинга дахь усны хэмжээ, м³/цаг

Булинга шахах насосгны тоо ширхэг,

Ажлын

Нөөц

Насосны төслийн хүчин чадал, мянган/квт

Насосны ажлын хүчин чадал, мянган/квт

Жилийн ажлын цагийн фонд, мянган/цаг

Тоног төхөөрөмж ашиглалтын коэффициент,

Цахилгаан энергийн тариф, грв/квт.цаг

Жилийн цахилгаан энерги зарцуулалт, сая/квт.цаг

Хаягдал булингыг хаягдалын далан хүртэл шахах жилийн зардал, сая. грв.

Флокулянтын зарцуулалт, г/т

Флокулянтын үнэ, грв/кг

Флокулянтын жилийн зардал, сая.грв

Цахилгаан энерги , флокулянтын хэрэглэгээний жилийн нийт зардал, сая.грв

39,9

3,4

1,387

39,405

 

6

4

3,2

2,56

8,16

0,92

0,17

115,31

 

19,6

 

3,035

35

1,371

2,545

 

2

2

0,8

0,64

8,16

0,92

0,17

0,17

 

1,63

12

22,5

2,81

 

4,44

36,865

0,044

0,163

36,859

 

-

-

-

-

-

-

-

-

 

-

-

-

-

-

5.Оюу-Толгойн Баяжуулах үйлдвэрийн хаягдал өтгөрүүлэлт, тээвэрлэлт,

эргэлтийн ус ашиглалт, Хаягдал хадгалах байгууламжийн тухай

Баяжуулах Үйлдвэрийн хүдэр боловсоруулах жилийн хүчин чадал 38сая/тонн, хатуу хаягдлын хэмжээ 23,180сая/тн жил. Баяжуулах процессын дараах хаягдал булинга буюу хаягдал өтгөрүүлэгчийн тэжээлийн хатуулга 26-28% ,өтгөрүүлэгчийн доод бүтээгдэхүүний хатуулга 61-62% хүрдэг. Зэрэгцээ ажиллах төвийн дамжуулгын гидравлик редуктортэй , Ø80м диаметертэй 2 өтгөрүүлэгч ажилладаг. Хаягдал өтгөрүүлэлтийн процесст одоогоор BASF компаний магнафлок 5250 флокулянт урвалж ашиглаж байна. Хаягдал булинга шахах насосууд 6 ш , Weir 20x18 AHPP маркийн 48м х5040м³/цаг хүчин чадалтай,

Оюу-Толгойн Баяжуулах үйлдвэрийн хаягдал хадгалах байгууламж дахь хатуу бодис лабораторийн туршилтаар дараах найрлагатай байсан:

  • нарийн нунтаглагдсан эрдэсжээгүй чулуулаг материал (голчлон силикатын болон карбонатын чулуулгууд); – ерөнхийдөө >95%%
  • төмөр-хүхрийн нэгдлүүд, голчлон пирит (FeS2); – өрөнхийдөө 0.5-5%
  • янз бүрийн сарнимал агуулгатай бусад сульфидийн нэгдлүүд - 0.5% ˃
  • нунтаглах процесст хэрэглэгддэг ган бөмбөлөгийн үртэс; –0.1% ˃

 

Оюу-Толгойн баяжуулах үйлдвэрийн хөвүүлэн баяжуулалтын процесст маш бага хэмжээний урвалж зарцуулдаг. Тэдгээрийн ихэнх нь био задралд ордог тул хаягдалд агуулагдах хэмжээ нь үл хэрэгсэхээр маш бага агуулгатай байдаг.

Дитиофосфинатийн төрлийн цуглуулагч урвалжууд (худалдааны нэршил нь 3418A) болон калийн ксантогенат нь баяжмалын гадаргууд адсорбцлогдон баяжмалтай хамт хайлах үйлдвэрт шилжих тул эдгээр урвалж нь хаягдал булингад маш бага агуулагтай байдаг( 0.1 ppm буюу 0.1 гр/т-с бага). Полиакриламидын төрлийн флоккулянт нь баяжмал болон хаягдал чулуулгийн гадаргууд наалдах ба байгаль орчинд эрсдэл үзүүлэхгүй бөгөөд хаягдал хадгалах байгууламжаас эргүүлэн ашиглах усанд мэдрэгдэх хязгаараас бага агуулгатай байна. Нарны хэт ягаан туяа, байгалийн задрал, исэлдэлт , ууршилт болон байгаль орчны бусад нөлөөллүүд үр дүнд хөөсрүүлэгч урвалжуудын агуулга хамгийн ихдээ мэдрэгдэх хязгаарт ба түүнээс ч бага агуулгатай болгодог нь бусад ижил төстэй хаягдал хадгалах байгууламжуудтай адил юм.

Оюу-Толгойн баяжуулах үйлдвэртэй ижил төстэй технологи бүхий дэлхийн бусад зэсийн үйлдвэрүүдийн жишгээс дүгнэхэд ашиглаж буй урвалжтай холбоотой аливаа нэгэн асуудал хүндрэл гарсан баримт байхгүй.

 

 

Баяжуулах Үйлдвэрийн хаягдал өтгөрүүлэлт, тээвэрлэлт , эргэлтийн ус ашиглалтын бүдүүвч зураг:

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Хаягдал өтгөрүүлэгчийн доод бүтээгдэхүүний хатуулга нэмэгдэх тусам тухайн жилийн халиа ус буюу эргэлтийн ус нэмэгддэг.

 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Text Box: Халиа усны хэмжээ м³/ жил

Өтгөрүүлэгчийн доод бүтээгдэхүүний хатуугийн агуулга %

 

Оюу Толгойн Баяжуулах үйлдвэрийн хаягдлын өтгөрүүлэгч Ø80m , 2ш


Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Оюу-Толгойн Баяжуулах Үйлдвэрийн усны зарцуулалт ашиглалтын тайлан:

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Оюу-Толгойн Баяжуулах Үйлдвэрийн хаягдлын далан:

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

 

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага

 

Оюу-Толгойн баяжуулах үйлдвэрийн хаягдал хадгалах байгууламж үйлдвэрээс зүүн зүгт 4-5км зайд байрладаг бөгөөд байгалийн ус зайлуулах байгууламжаар зааглагдсан , харьцангуй тэгш гадаргуутай газар байгуулсан 4 далангаас бүрдэнэ. Даланг ил уурхайн хаягдал материалаар байгуулсан ба далан тус бүр нь 2х2 км хэмжээтэй хоорондоо холбоотой хоёр секцээс тогтоно. Хаягдлын даланд хаягдлыг 70 метрийн өндөрт зэрэг хүрэхүйц байдлаар хоёр секцийн хооронд сэлгүүлэн хуваарилж ажиллана.

Оюу-Tолгойн баяжуулах үйлдвэрийн хаягдлын хэмжээ 3944-5034 м3/цаг байна. Хаягдал өтгөрүүлэгчид өгч байгаа флокулянт урвалжийн нөлөөгөөр хаягдал нягт зуурамтгай болдог мөн хатуугийн агуулга 61-62% байдагаас хаягдал далан дахь булинга маш хурдан тунаж тунсан ус нь аажим урсан эргэлтийн усны цөөрөмд ордог учир ХХБ-д дахь булингын өнгөн дээд хэсэг нь нягт хатуу өрөм тогтож хатдаг.

Тийм учраас Оюу-Толгойн Баяжуулах үйлдвэрийн хаягдал хадгалах байгууламжаас тоос үүсдэггүй.

Хэрэв өрөм тогтож хатуу гадаргуу үүсэхгүй байгаа тохиолдолд оператор хаягдал хураах шугамын байрлалыг өөрчлөн гадаргууг нойтон байлгаж тоос дарах нөхцөлийг хангадаг.

Эргэлтийн ус ашиглалт өндөр , хаягдлын аж ахуйн ашиглалтын зардал бага , хаягдал хадаглах байгууламж зай талбай бага эзлэдэг, байгаль экологийн хор аюул хамгийн бага түвшинд байдаг гээд олон давуу талуудтай.

 

Ашигласан материал:

http://www.tailings.info/basics/history.htm

Кибеев В. И. Сгущение хвостовой пульпы – шаг к «зеленой» технологии складирования хвостов / Обогащение руд, – 2010. №6, с. 44-48.2. Виноградский Э. Б. Технико-экономическое обоснование сгущения хвостовых пульп в горнорудной промышленности / Обогащение руд. – 2010, №6, с. 39-43.

Robinsky E. I. Thickened Tailings in the Mining Industry.

Toronto, Canada, 1999, "Paste Tailing Management” April 2012. FLSmidth

Горный журнал →2008 → #6 "Технология сгущения хвостовой пульпы на Полтавском ГОКе”

А.С.Кирнарский , А.С.Красуля , П.И.Пилов

 

Уулын инженер баяжуулагч: Д.Отгонбаатар, Weir Minerals Mongolia LLC

2017.05.21

Уулын үйлдвэрүүдийн хаягдлын аж ахуйн өнөөгийн чиг хандлага
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Хөгшин моддыг тайрчээ

Сүхбаатар дүүргийн Олимпийн гудамж дагуух модыг тайрсан асуудлаар ...

2017 оны 11 сарын 18, 17 цаг 07 минут
Налайхын уурхайн лицензийг цэгцэлж, нүүрс олборлох амуудыг хаана

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумъяабазар болон НИТХ-ын дарга ...

2017 оны 11 сарын 17, 20 цаг 47 минут
Сүүлийн 10 гаруй жилд ажиглагдаагүй онцгой хүйтрэлт болно

Улсын онцгой комиссийн хуралдаанаар цаг агаарын нөхцөл байдлын талаар ...

2017 оны 11 сарын 17, 20 цаг 43 минут
Аврах ажиллагаа 14 цаг үргэлжилжээ

Улаанбаатар хот, Налайх дүүрэгт болсон уурхайн осолд өртөж амиа алдагсдыг ...

2017 оны 11 сарын 17, 20 цаг 41 минут
Алтны ханш гурав дахь өдрөө өсөв

Олон улсын зах зээлд унци алтны спот ханш лхагва гарагт 0.2 хувиар ...

2017 оны 11 сарын 17, 19 цаг 42 минут
2017 оны 11 сарын 17, 19 цаг 33 минут
Улаанбаатарт шөнөдөө 22 хэм хүйтэн

 Малчид, иргэд, тээвэрчдэд зориулсан мэдээ: Ойрын 2 өдөртөө ...

2017 оны 11 сарын 17, 17 цаг 11 минут
Их Британи, Канад улс нүүрс ашиглахгүй байх санаачлага гаргалаа

Их Британи болон Канад улс  эрчим хүчинд нүүрс ашиглахгүй байх ...

2017 оны 11 сарын 17, 13 цаг 13 минут
Алт худалдан авалт түүхэн дээд хэмжээг эвдэв

Улаанбаатар/МОНЦАМЭ/. Монголбанк өчигдрийн байдлаар  18.4 тонн алт ...

2017 оны 11 сарын 17, 11 цаг 34 минут
”Сентерра гоулд”-ын гүйцэтгэх захирлыг хүлээн авч уулзлаа

 Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумъяабазар "Сентерра Гоулд” ...

2017 оны 11 сарын 17, 11 цаг 20 минут
ХОЁР ДАХЬ ОСОЛДОГЧИЙГ УУРХАЙН ГҮНЭЭС ГАРГАЖЭЭ

 Налайх дүүрэгт иргэн Б-гийн сэргээн ашиглаж буй нүүрсний бичил ...

2017 оны 11 сарын 17, 10 цаг 35 минут
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

 БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Үүлшинэ. Шөнөдөө цас орохгүй. Өдөртөө ...

2017 оны 11 сарын 17, 08 цаг 59 минут
Уурхайн гүнээс нэг осолдогчийг гаргалаа

 Налайх дүүрэгт иргэн Б-гийн сэргээн ашиглаж буй нүүрсний бичил ...

2017 оны 11 сарын 16, 17 цаг 34 минут
Байгалийн нөөцийн харти ба Нөөцийн засаглалыг бий болго Гадаад үндэс

 Үндэстэн дамнасан компаний үүрэг  ЖОР 11 Компаниуд ...

2017 оны 11 сарын 16, 17 цаг 34 минут
Агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэлээр хийж, хэрэгжүүлж буй ажлаа танилцууллаа

Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн ээлжит бус 1 дүгээр хуралдаанаар ...

2017 оны 11 сарын 16, 16 цаг 44 минут
Улаанбаатарт шөнөдөө 26 хэм хүйтэн

 Малчид, иргэд, тээвэрчдэд зориулсан мэдээ: Өнөө шөнө зүүн ...

2017 оны 11 сарын 16, 15 цаг 48 минут
МАН-ЫН XXVIII ИХ ХУРЛЫН ТӨЛӨӨЛӨГЧДӨД ИЛГЭЭХ ИЛ ЗАХИДАЛ

МАН-ын XXVIII Их хурлын төлөөлөгчид өө! Эрхэм журмын нөхөд өө! ...

2017 оны 11 сарын 16, 15 цаг 30 минут
Төрийн чихэнд хүрсэн Тавантолгойн түгжрэл

Өнгөрсөн зургаадугаар сараас хойш таг гацаанд ороод байсан нүүрс тээврийн ...

2017 оны 11 сарын 16, 12 цаг 38 минут
2017 оны 11 сарын 16, 12 цаг 29 минут
ДУНД ШАРЫН ГОЛ.

 Гурван Богдын нурууны баруун өврөөс эх авсан Ар гол, Цагаан чулуут , ...

2017 оны 11 сарын 16, 11 цаг 23 минут
НАЛАЙХЫН УУРХАЙД ХОЁР ХҮН ДАРАГДЖЭЭ

Налайх дүүргийн иргэн Б-ын сэргээн ашиглагдаж байгаа нүүрсний бичил ...

2017 оны 11 сарын 16, 11 цаг 21 минут
НҮҮРСНИЙ ЭКСПОРТЫН ТЭЭВЭРТ ЗОХИЦУУЛАЛТ ХИЙНЭ

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумъяабазар Тавантолгой, Оюутолгой ...

2017 оны 11 сарын 16, 10 цаг 20 минут
Дотоодын аж үйлдвэрийг дэмжих лобби бүлэг байгуулав

    Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. УИХ-ын гишүүн О.Баасанхүү Дотоодын ...

2017 оны 11 сарын 16, 09 цаг 38 минут
2017 оны 11 сарын 16, 08 цаг 50 минут
Давст уулын бодит түүхийг бичиж буй “Давс”-ны Сумъяа

    Ш.ОЮУНЖАРГАЛ Монгол Улсын нэрт геологичдын нэг, Аж ...

2017 оны 11 сарын 16, 08 цаг 45 минут
"Тамын зам"-д өдөр бүр осолдсон машин хардагаа жолооч нар "Ройтерс"-т ярьжээ

"Ройтерс” агентлаг Гашуун сухайтаас Хятадыг зорих хэдэн арван км ...

2017 оны 11 сарын 15, 17 цаг 09 минут
Улаанбаатарт шөнөдөө 19 хэм хүйтэн

 Малчид, иргэд, тээвэрчдийн анхааралд: Өнөө шөнө баруун ...

2017 оны 11 сарын 15, 16 цаг 39 минут
Нүүрсний экспорт 1.3 тэрбум ам.доллараар өсчээ

 Гадаад худалдааны нийт бараа эргэлт 8.7 тэрбум америк долларт ...

2017 оны 11 сарын 15, 15 цаг 02 минут
Хуруу шилэнд “төрсөн” хүдэр ба Оросын уул уурхай

1922 онд тодорхойлсон Ардын засгийн анхны зорилгыг  "Чулуун нүүрсийг ...

2017 оны 11 сарын 15, 14 цаг 07 минут
Дөрвөн хүний амь аврав

[thumb=left]http://www.ord.mn/uploads/posts/2017-11/1510725109_527-151[thum ...

2017 оны 11 сарын 15, 13 цаг 51 минут
Ахлах мастерын ажлын нэг өдөр

    "Эрдэнэт” үйлдвэрийн ажилчдын автобусанд даруухан ...

2017 оны 11 сарын 15, 12 цаг 47 минут
Ройтерс: Хилийн түгжрэл Монголын нүүрсний эцсийн найдварыг алдуулж байна

"Ройтерс” агентлагт "Хил дээрх түгжрэл нь Монголын нүүрсний эцсийн ...

2017 оны 11 сарын 15, 12 цаг 19 минут
ДӨРВӨН ХҮНИЙ АМЬ АВРАВ

  Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/ Өчигдрийн 15:56 цагт ОБЕГ-ын харьяа Уул ...

2017 оны 11 сарын 15, 12 цаг 19 минут
Уул уурхайн компаниуд орон нутгийн гэрээг үл тоомсорлож байна

"Монгол Улсын эрдэс баялгийн салбар дахь орон нутгийн гэрээ, туршлага, ...

2017 оны 11 сарын 15, 11 цаг 14 минут
Х.БАТЖАРГАЛ: МОНГОЛ УЛСЫН БОАЖЯ-НЫ МАНЛАЙЛЛЫГ НҮБ-ЫН ИНДЭР ДЭЭР ҮНЭЛСЭН

 Байгаль орчин аялал жуулчлалын яамны 30 жилийн ойн хүрээнд БОАЖЯ-ны ...

2017 оны 11 сарын 15, 10 цаг 11 минут
120 МЕТРИЙН ГҮНД НУРАНГИД ДАРУУЛСАН ИРГЭДИЙН АМИЙГ АВАРЧЭЭ

 Энэ сарын 14-ний өдрийн 15:56 цагт ОБЕГ-ын харьяа Уул уурхайн аврах ...

2017 оны 11 сарын 15, 09 цаг 55 минут
МОНГОЛБАНК ЗЭЭЛИЙН ХҮҮГ БУУРУУЛАХ СТРАТЕГИ БОЛОВСРУУЛНА

      Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. УИХ-ын Эдийн засгийн байнгын ...

2017 оны 11 сарын 15, 07 цаг 45 минут
АСЕАН, Хятад, Япон, Өмнөд Солонгосын (10+3)удирдагчдын ХХ хурал болов

      Синьхуа агентлагийн мэдээ,  АСЕАН, Хятад, Япон, ...

2017 оны 11 сарын 15, 07 цаг 37 минут
ЗТХ-ийн сайд Гашуунсухайтын нүүрсний тээвэрлэлттэй танилцлаа

  Монголын эдийн засгийн өсөлтөд нүүрсний экспортын зах зээл нөлөөлөх ...

2017 оны 11 сарын 14, 15 цаг 00 минут
Байгалийн нөөцийн харти ба ЖОР 10

Уул уурхайн мэдээллийн нэгдсэн портал сайт Орд.мн-ээс уншигч /салбарын ...

2017 оны 11 сарын 14, 14 цаг 05 минут
Төсвийн "анд" ба аюул

Төсвийн орлогын гуравны нэгийг уул уурхайгаас олно хэмээн Сангийн яамныхан ...

2017 оны 11 сарын 14, 12 цаг 36 минут
Х.БАТЖАРГАЛ: МОНГОЛ УЛСЫН БОАЖЯ-НЫ МАНЛАЙЛЛЫГ НҮБ-ЫН ИНДЭР ДЭЭР ҮНЭЛСЭН

Байгаль орчин аялал жуулчлалын яамны 30 жилийн ойн хүрээнд БОАЖЯ-ны Төрийн ...

2017 оны 11 сарын 14, 12 цаг 06 минут
Явуул нөхөр, тавиул хүүхдийн тоог бүү нэмээч

Байгаль дэлхийн буян хишгийг эдэлж, уул уурхайг даган амьдрал ахуйгаа ...

2017 оны 11 сарын 14, 10 цаг 32 минут
Унц алт 1292 ам.доллартой тэнцэнэ гэж таамаглажээ

Өнгөрсөн баасан гаригт алтны ханш сүүлийн гурван долоо хоногийнхоо дээд ...

2017 оны 11 сарын 14, 10 цаг 28 минут
2017 оны 11 сарын 14, 09 цаг 53 минут
“НАРИЙН ГОЛ ГОУЛД”-ЫНХНЫГ ЯАХ ЁСТОЙ ВЭ Ж.БАТЖАРГАЛ ДАРГА АА

 Төв аймгийн Заамар сумын Нарийн гол хэмээх газарт ган, зуд болдоггүй ...

2017 оны 11 сарын 14, 09 цаг 46 минут
"Алт-II" хөтөлбөр Монголд ашиг авчирч чадаж байгаа юу

 ''Алт-II" хөтөлбөр. Энэ бол тусгай зөвшөөрлийн дагуу алт олборлоод ...

2017 оны 11 сарын 14, 09 цаг 39 минут
Газар хөдлөлтийн чичирхийллийн давтамж 10 дахин нэмэгджээ

    "Газар хөдлөлтийн гамшгийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх ...

2017 оны 11 сарын 14, 09 цаг 27 минут
ГАЗАРДУУЛАХ БАЙГУУЛАМЖ ТАНЫ АМЬ НАСЫГ ХАМГААЛНА

    Цахилгаан тоноглолын их бие, хийцийн металл хэсгүүд хэвийн ...

2017 оны 11 сарын 14, 09 цаг 22 минут
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

 Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас гаргасан 2017 оны 11 дүгээр ...

2017 оны 11 сарын 14, 08 цаг 41 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани