Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Нүүрс түлэлт ба экологи

Нүүрс түлэлт ба экологиЭкологийн асуудлууд хурцаар тавигдаж байгаа орчин үед нүүрснээс дулаан гаргаж байгаа бүх байгууллагууд хувь хүн нүүрс гэдэг ашигт малтмал түүний мөн чанар, байгал орчинд үзүүлэх хам шинж, эдийн засгийн асуудлуудаас тойрон гарах боломжгүй юм. Энэ сэдэвийн эхний хэсэгт нүүрс хэмээх ашигт малтмалын ерөнхий шинж чанар, экологид хамааралтай үзүүлэлтүүдийг товчоор авч үзье. Нүүрсийг;
         1.Хүрэн нүүрс (бурый угля) 
         2.Чулуун нүүрс (каменный угля) 
         3.Антрацит нүүрс (антрацитный угля) гэж ерөнхийд нь гурав ангилна. Тэдгээр нь доорхи үндсэн үзүүлэлтүүдтэй байна.
              А) ДУЛААН ГАРГАХ ЧАДВАР (кг/ккал)
- Хүрэн нүүрс 2900-3500 кг/ккал.
- Чулуун нүүрс 4500-6000 кг/ккал.
- Антрацит нүүрс 7000-8500 кг/ккал.
Зарим чулуун нүүрс үүсэлтийн насжилт ба бусад нөхцлүүдээс шалтгаалж 6500 кг/ккал хүртэл дулаан гаргах үзүүлэлттэй байдаг. Эндээс чулуун нүүрсний дулаан гаргах чадвар хүрэн нүүрснийхээс даруй 2 дахин их байгааг харж болно. Эндээс бид  чулуун нүүрс ашиглавал 2 дахин бага нүүрс түлж, 2 дахин бага утаа гаргана гэсэн энгийн логикийг харж болно. Энд антрацит нүүрсний үзүүлэлтүүдийг тодорхой авч үзэхгүй байгаа нь ийм нүүрсийг ахуйн хүрээнд өргөнөөр ашиглах боломжгүйтэй холбоотой. Ийм нүүрс нь дулаан гаргах чадал өндөртэй болов ч бүрэн шаталтад оруулахад төвөгтэй байдаг. Нүүрсний дулаан гаргалтын үзүүлэлт нь нүүрсэн дэх нүүрстөрөгчийн агууламжийн хувиас шалтгаалдаг.
                Б) НҮҮРСТӨРӨГЧИЙН АГУУЛАМЖ (%) 
-  Хүрэн нүүрс 70 % хүртэл.
-  Чулуун нүүрс 70-90 % хүртэл.
-  Антрацит нүүрс 90-95 % байна.
                В) ДЭГДЭМХИЙ БОДИСЫН ҮҮСЭЛТ (%)
Нүүрс шаталтын үед үүсэх дэгдэмхий бодисын үүсэлт нь (летаюший вешества) байгал орчинд сөрөг нөлөө үзүүлдэг гол үзүүлэлт юм.
-  Хүрэн нүүрс 50 % хүртэл. 
-  Чулуун нүүрс 20-40 %
-  Антрацит нүүрс 5-8 % 
Тус тус дэгдэмхий хий үүсгэдэг байна. Эндээс агаар бохирдуулагч дэгдэмхий бодисын гаралт хүрэн нүүрсэнд чулуун нүүрснийхээс бараг 2 дахин их байгааг харж болно. Нунтаг хүрэн нүүрсийг хэт их агаар өгөлтэйгөөр шаталтанд оруулбал бүрэн шатаж амжихгүйгээр тортог(саж) хэлбэрээр агаарт гарч агаар орчныг эрс бохирдуулна.
                  Г) ҮНСЖИЛТ (%)
Энэ үзүүлэлт агаар ба хөрс, усны бохирдолтод маш их нөлөө үзүүлнэ. Үнсжилтийн хувь нь; 
-  Хүрэн нүүрс 35 % хүртэл.
-  Чулуун нүүрс 20 % хүртэл.
-  Антрацит нүүрс 5-15 % хүртэл байна.
Хүрэн нүүрсний үнс нь нарийн ширхэлэгтэй нунтаг байдаг тул бага хурдтай салхинд ч хялбархан хийсч агаар хөрсний бохирдолтыг эрс нэмэгдүүлнэ. Харин чулуун ба антрацит нүүрсний үнс нь бүхэллэг ба нягт сайтай байх тул сөрөг нөлөөлөл багатай байна. 
НҮҮРС ШАТАЛТЫН ТОМЪЁО...( С+О2=СО2) байна. Эндээс бид нүүрс түлнэ гэдэг маань нүүрсэнд агуулагдаж буй нүүрстөрөгчийг агаар мандалын 20,95 %-ыг эзэлдэг хүчилтөрөгчтэй урвалд оруулж нүүрс хүчлийн хийг гаргаж байна гэсэн үг. СО2 гэсэн ерөнхий нэршилд багтаж байгаа бодисуудын хольцыг авч үзвэл экологид сөрөг нөлөө үзүүлдэг олон бодисуудын томъёогоор үргэлжлэнэ. Иймээс байгал орчин, агаарын бохирдолд гол сөрөг нөлөө үзүүлдэг хүрэн нүүрсийг ахуйн хэрэглээний зууханд хэрэглэхийг бүрэн хориглох нь зүйтэй. Харин шахмал түлшинд антрацит нүүрсний нунтагийг ашиглах нь дулаан гаргалтын чадлыг нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой боловч ийм нүүрс нь зуухны хотолын температур өндөр байхыг шаарддаг тул бусад хольцууд нь түргэн шатаж дулаан гаргадаг байгалд хор нөлөөгүй байх шаардлагатай.
 
 Л.Лхагва.  
Нүүрс түлэлт ба экологи
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL