Ухаантай хүн тэнэг хүн хоёр өөр өөрөөр өлсдөг. Ухаантай хүнд ихээхэн мөнгө өгвөл тэр цааш цаашдын үр удмаа өлсгөхгүйн тулд ТҮЦ ч болтугай ажиллуулна. Ашиг олох юм бол хэрхэн яаж хэдэн хүүхэддээ хувиарлах тухай бодох болно. Харин тэнэг хүнд хэчнээн уул овоо шиг мөнгө өгөөд нэмэргүй. Тэнэг хүн их мөнгөний сургаар  зээл тавиад хуушуурдаж орхино. Баян болох тул нэг хуушуурынхаа өрийг гурван хуушуурын ханшаар эргүүлж өгөх тухай ярьж, түр зуур голоо зогооно. Тэгээд мөнгөө авсан цагтаа бөөн хуушуурын өр дараад үлдсэн хэдээрээ дэлхийн хэмжээний ресторан байгуулах тухай бодно. Өлсөж суусан тэнэг зах зээлийн тухай, ресторан нь үйлчлүүлэгчтэй байх эсэх талаар бодох ч үгүйгээр шууд дайрч орно. Хүүхдүүд нь том рестораны ашгаас хүртэх гээд юу юугүй аавыгаа зовооно. Аав өөрийнхөө хэдэн цаасаар ресторан байгуулж хүрэхгүй тул дахиад зээл авна. Зээлээ өнөөх өлсгөлөн хүүхдүүддээ ирээдүйн рестораны ашиг гээд тарааж орхино. Ингээд хүнгүй цөлд ресторан биш гуанз байгуулаад, орлогоороо өрөө төлөх тухай худлаа ярьж, ганц олдсон боломжоо ашиглаж чадалгүй хэдэн үеэрээ өлсгөлөн хэвээр үлдэх болно. Бид бол тэнэг өлсгөлөнгийн нүдээр стратегийн орд газруудаа харж, энэ л өлсгөлөн сэтгэлгээгээр Тавантолгой, Оюутолгой хоёрын их баялгийг зээлийн өрөнд тавиад тууж байгаа үндэстэн. Иргэн бүр баялгаас ямар нэгэн хэмжээний мөнгө горьдож суусан тул эх орны хишиг, тавантолгойн хувьцаа гэх мэт улс төрийн амлалтууд гарсан. Тэгээд ашиглаж эхлээгүй байгаа ордын хишгийг ард түмэнд тараах гэж Рио Тинто, Чайлко зэрэг үндэстэн дамнасан том корпорацуудаас мөнгө зээлээд "хуушуурдаж” орхисон. Өнөөдөр дэлхийн жишигт нийцсэн "ресторан” байгуулах гэж оролдож байгаа нь "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК юм. Уг нь хоол унд гэдэг хүний үндсэн хэрэгцээ байдаг шиг, эрчим хүч, нүүрс, шатахуун гэдэг нийгмийн хоол унд нь байдаг. Тэр үүднээсээ энэ "Ресторан” хөл дээрээ босох боломжтой. "Өлсгөлөн” улс төрчид л барьцаанд тавиад дуусчихгүй бол, ресторан байгуулах гээд хэдэн талаас нь хөрөнгө мөнгийг нь хувьдаа завшаад, "хуушуурдааад” суучихгүй бол уг нь Тавантолгой ойрын гучин жилдээ Монголыг тэжээх л ёстой. Стратегийн орд газар гараа дүрэх гэсэн УИХ, ЗГ-ийн тогтоолын дагуу 2010 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдрөөс "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн.  Засгийн газрын 2012 оны 116 дугаар тогтоолын 2, 3 дугаар зүйлд заасны дагуу "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн хувьцааг иргэн, аж ахуйн нэгжийн хооронд худалдах, худалдан авах үйл ажиллагааг зохион байгуулах ажлын хүрээнд тус компанийн 1072  хувьцааг 1 сая төгрөгтэй дүйцүүлэн тухайн хувьцааны нэрлэсэн үнийг 933 төгрөгөөр тогтоосугай хэмээн зарлигджээ. Нийт 15.000.000.000 ширхэг хувьцаатай байхаар анх зарласан. Иргэдэд очсон 1072 ширхэг хувьцаа нь тус байгууллагын хувьцааны хорин хувь нь юм. Ашигт малтмалын тухай хуулийн 5,6-д заасан стратегийн ач холбогдол бүхий орд газрын ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшиж байгаа этгээд нь хувьцааныхаа 10-аас доошгүй хувийг Монголын хөрөнгийн биржээр арилжина хэмээн заасан байдаг. Гэтэл одоог хүртэл иргэд гар дээрээ авсан хувьцаагаа борлуулж чадахгүй сууж байгаа. Хөрөнгийн бирж, Засгийн газар, "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн удирдлагууд бие биеэсээ алд дэлэм зайтай байгааг энэ явдал харуулна. Уг нь бол ядаж иргэдийн гар дээрх хувьцаа борлуулагдах үндэс бүрэлдэх юм бол энэ байгууллагын хувьцааны ханш ч өсөөд, олон улсын банк санхүүгийн байгууллагуудад зээлжих зэрэглэл нэмэгдээд ирнэ. Хэрвээ үнэхээр зэрэглэл сайжирсан тохиолдолд тэд Гашуун-Сухайт чиглэлийн төмөр замаа өөрсдөө барих боломж ч бүрдэх учиртай. Гэхдээ эдний засаг дагаж солигддог "Улирал”-ын шинжтэй удирдлагууд нь тийм сүйхээтэй улс биш. Ямар сайндаа чанарын шаардлага хангахгүй дугүй, хэрэгтэй хэрэггүй самосвал машин бүхэл бүтэн 1.6 тэрбум төгрөгөөр худалдаж авах вэ дээ. Өнөөдөр тэр нөхөр нь АТГ-аас зугтаагаад гадаадад бүгж, интерполоор эрэн сурвалжлагдаж байна.

Гадаадад амь зулбан зугтан гарсан энэ нөхөр  "Таван толгой ордыг ном журмын дагуу биечлэн эхлүүлж эргэлтэд оруулж, Монголын талд харьцангуй сайн гэрээ байгуулсны үндсэн дээр Монгол Улсын иргэдэд байгалийн баялгаасаа эхний ээлжид хүртэх мөнгө олж өгсөн. Энэ нь одоо гэмт хэрэг үү?” хэмээн ярьсан байна билээ. Төр бол хамгийн муу менежер гэдэг үг оргүй үг биш ээ. Нэг сайд нь, нэг газрын дарга нь өөрийн хүнээ том ордын том дарга болгох гэсэн санаархал хэзээ ч буурахгүй. Чухам хэний ч арын хаалга байсан гэсэн үндэсний эрх ашигт үйлчилж чаддаг дарга нар л энэ байгууллагын удирдлагыг гартаа аваасай билээ. Зөв ажиллаж чадвал энэ орд Мега төсөл мөн, буруу ажиллах юм бол байдаг л нэг нүүрсний уурхай байх болно. Эцсийн эцэст Тавантолгойн ордод үйл ажиллагаа явуулдаг ямар ч байгууллага бизнесийн зарчмаараа ажиллаж чадвал Х.Баттулга, Ж.Оджаргал нар Монголын ирээдүйгээр "Хөлбөмбөг” тоглож чадахгүй…

Жич: Монгол мафитай болсон юм шиг заримдаа санагддаг уу? Хааяа тэгж бодогдох л юм...