Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Зэсэн эдлэл нь өрх гэр, ам бүлийн “сувилагч” юм

 

 

Швед улс халуун, хүйтэн усныхаа хоолойг зэс трубагаар хийдэг бѳгѳѳд Шведэд амьдардаг бүх хүн крантныхаа усыг шууд л уудаг. Мѳн зарим нь манайхтай адил зэс данх, сав суулга, хайруулын таваг хүртэл хэрэглэдэг. Мөн арматур зангиддаг утсаа хүртэл зэсээр хийдэг юм билээ. Доорх зургууд бол Шведэд авсан зураг болно.

 

ЗЭСНИЙ ГАЙХАМШИГ

Бага балчир ахуй цагт хурга хариулж эмээдээ тусалдаг байлаа. Эмээ маань өндөр настай ч гэсэн тэнхлүүн бас ач, зээ биднийхээ өмгөөлөгч байсан юм. Эмээгийн тогоо нь зэс, домбо нь зэс, бөгж нь зэс. Бас аяга нь улаан зэс байсан.
Нэгэн удаа эмээ маань модон аягыг танил өвгөндөө өгч "зэслээд өгөөч” гэж гуйж байсан юм. Энэ муу ач хүүг арван гурав хүрэхэд нь бэлэглэх санаатай юм гэж байсныг мартдаггүй билээ. "Паах, ийм ногоорчихдог аягаар яах юм бэ?” гэж би тэр үед их л дургүйцэн бодож байлаа.
Нэлээн хугацаа өнгөрсөн хойно эмээгийн нэгэн зэс таваг ногоорчихсон өнгөтэй байхыг үзээд ярвайж: -Эмээ энэ таваг чинь өмхий үнэртэх болчихжээ гэсэн чинь эмээ:- Ногоорно гэдэг чинь зэс зэвэрч байгаа нь тэр. Зэсийг байвангаар цэвэрлэдэг юм гэснээ нэгэн боодолтой юм гаргаж нөгөө таваг дээр гоожуулаад даавууны өөдсөөр арчиж зүлгэсэн чинь ногоон өнгө нь арилж гялтганасан улаан шар өнгө гарч ирсэн юм.
Би гайхаж:
-Бараг л алт шиг өнгөтэй болчихлоо гэсэн чинь эмээ
-Алт л гэсэн үг шүү дээ. Аранжин зэс гэдэг чинь "улаан алт” юм шүү гэхчилэн ярьсан билээ. Гэвч эмээ намайг арван гурван нас хүрээгүй, аймгийн төвд сургуульд сууж байх үед "өөд болчихсон” юм, Өнөөх зэслүүлсэн аягаа ч өгч чадаагүй өнгөрсөн хэрэг.
Эмээ тэр жил намайг сургуульд явах үед:
-Зэс аягаа хийлгэж байгаад хавар ирэхээр чинь өгнө гэхэд нь би ярвайж:
-Зэс аяга муухай ногоорчихдог юм байна лээ гэсэн чинь эмээ:
– Юу гэсэн үг вэ! Зэс аяга шиг сайн аяга байхгүй. Мөнгөн аяга, шаазан аягатай зүйрлэхгүй сайн аяга шүү. Чиний гэдэс дотор чинь жаахан бүлбэгэр шүү. Зэс аягаар юм ууж идэж байвал сайн, Аранжин зэс аяга чинь алтан аяга л гэсэн үг. Алт бол гоё ч гэсэн хар мөртэй, зэс улаан ч гэсэн элбэрэлтэй гэдэг юм.
Гэтэл намайг залуучуудын байгууллагыг удирдах ажилд томилогдох үед "зэс” гэдэг үг чихэнд хадаж "Эрдэнэтийн зэс, молибдений баяжуулах үйлдвэр” байгуулна. Ажиллах залуусыг илгээлтээр ирүүлнэ үү! гэж билээ. "Зэс” гэдэг үг ахин аманд уягдаж бага балчирын дурсгал амилан, эмээгийн зэс сав суулга, зэс аяга, зэс бөгж санаанд орж ирсэн. Тэгээд л "зэс”, "молибдений” тухай ном уншиж, лавламж эргүүлэх болов.

Тэгтэл "зэс” гэдэг шар алтнаас үнэтэй улаан алт гэх утгаар ярьсан эмээгийн үг нотлогдох нь тэp. Нотлогдохдоо бүр шинжлэх ухааны үндэслэлтэй нь ойлгогдов. Зэс бол алт, мөнгө, төмөр, висмут зэрэг эрдэс бодис агуулдаг ихээхэн онцгой чанартай эд ажээ. Тийм учраас эрүүл мэндэд сайн нөлөөтэй олон талын ач холбогдолтой юм байна.
Үүнд:
1.Бүйлс булчирхайн хавдрыг дардаг.
2.Саа өвчин, мэдрэл тасалдсаныг зэсээр жиндүүлж засдаг.
З.Зүрхний цус дутагдахад хүзүүгээ тойруулан зэс зоосоор жин тавьдаг.
4.Хамар дотор тал хавдах, хатах тохиолдолд зэс зоосон мөнгөөр нүдний булан, хамрын нахиуд жин тавьдаг
5.Дүлийрэхэд зэсээр чихээ бөглөдөг.
6.Яршихад зэс хавтангаар дарж боодог.
7,Сэлхрээг /хаван/ зэс дардаг.
8.Хөх няц болсон газрыг зэсээр даруулна.
9.Сормуусны хавдрыг мөн зэсээр дарна.
10.Судас хатуурах, шижин өвчинд зэс эм болдог. Нуруун тус газар юмуу зүүн эрүүн дор зэс зоосоор даруулдаг
11. Зүрхээр хатгаваас зэс зоосыг омрууны хонхорт байрлуулж гоюу наалтуураар нааж өгдөг байна.
Зэс ийм ид шидтэй юм шиг нөлөөлдөгийн учир нь хүний бие махбодод зэс тун бага тул милиграммын хэмжээний зэсийн нөлөө чухал. Хүний бие махбодод агуулагддаг зэс нь:
-Зүрхний ажиллагааг зохицуулж
-Холестриний түвшинг хязгаарлаж
-Чихэрлэг болон шээсний хүчлийн хэмжээг хянаж
-Ясыг бэхжүүлэхэд туслаж
-Хүний цусан дахь цагаан, улаан бөөмсийг боловсруулахад нөлөөлж
-Хэрэх болон шархираа өвчин, зүрхний өвчин тусахаас сэрэмжлэхэд хэрэг болдог ажээ.

Иймэрхүү өвчнөөр сүүлийн үеийн "хотожсон” залуучууд нэлээн өвдөх болсон байна. Шинжлэх ухааны үндэстэй зэсний ач тус нь хүний бие махбодод ёстой л "сувилагчийн” үүрэг гүйцэтгэдгийг ном судраас ийнхүү олж мэдсэнийхээ дараа бага насандаа эмээгээс сонссон зүйлээ бас эмээ маань голдуу зэс сав суулга, эд хэрэглэлтэй байсны гүн утга учрыг эргэцүүлэн бодож, бишрэл төрж билээ.

Монголчууд хэдэн мянган жилд анагаах ухааны үйлчилгээний сүлжээ ч үгүй аж төрж байсан мөртлөө эрүүл чийрэг, өвчин эмгэг багатай байсан нь монголчуудын бүтээсэн "нүүдлийн соёл иргэншлийн” ач үр байжээ. Зэс эдлэл нь хүртэл өрх гэр, ам бүлийн бэлэн "сувилагч” байсан ажээ. Харамсалтай нь одоо үед зэсийг тоохоо байж, хааяа нэг айл зэс домбыг зүгээр л хуучны үзмэр болгон гэртээ тавихаас хэтрэхгүй болжээ. Уул нь тэр зэс эдлэл эрүүл мэндийн улаан алт юм шүү дээ.

Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн шагналт, Ардын уран зохиолч, Хэл бичгийн ухааны доктор Л.Түдэв


Зэсэн эдлэл нь өрх гэр, ам бүлийн “сувилагч” юм
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Гамшгийн нөхцөлд амьдарч байхад бэлэн байдал шалгаж яах юм

Онцгой байдлын ерөнхий газрынхан өнгөрөгч долоо хоногт Төрийн ордонд ...

Өчигдөр, 17:03
Багануурын орд дээр Засгийн газар ялалт байгуулсан уу, ялагдал хүлээчихэв үү?

 Өнгөрөгч долоо хоногт буюу дөрөвдүгэр сарын 08-нд Улсын дээд шүүхийн ...

Өчигдөр, 16:29
Налайхын уурхайд дөрвөн хүн осолдож, гурав нь нас баржээ

 Налайх дүүрэгт үйл ажиллагаа явуулдаг уурхайд энэ сарын 20-ны орой ...

Өчигдөр, 16:24
NHK: Монгол Улс өдөөн хатгасан үйлдлээ зогсоохыг БНАСУ-д уриаллаа

Хойд Солонгосын удирдагч Ким Жонг Ун дөрөвдүгээр ...

Өчигдөр, 15:51
Нефть боловсруулах үйлдвэрийн төмөр замыг цэргүүд барьж байна

  ЗТХ-ийн сайд Б.Энх-Амгалан Дорноговь аймгийн Алтанширээ суман дахь ...

Өчигдөр, 15:25
Иранаас нефть импортолдог орнуудын эсрэг АНУ хориг арга хэмжээ авч магадгүй

 ВАШИНГТОН./VOA/."Япон, БНСУ, Турк зэрэг таван улс Иранааснефтийн ...

Өчигдөр, 15:07
Өчигдөр, 13:53
Торгуудын их нүүдэл...

Торгуудын их нүүдэл (1771-72). 1771 онд Орос ороныг хоёрдугаар Екатарина ...

Өчигдөр, 13:46
“Монголросцветмет” компанийн захирал Б.Мөнхбат торгонд хөлбөрч тосонд өнхөрч явна

  Төрийн өмчийн “Монголросцветмет” компани гэж бий.  ...

Өчигдөр, 13:40
Өчигдөр, 11:56
6.5 сая га нутгийг цөлжилтөөс хамгаалжээ

Монгол орны баруун бүсэд газрын доройтол, хөгжлийн сөрөг нөлөөллийг ...

Өчигдөр, 11:44
Санжаасүрэнгийн Зориг: Хүнд итгэх явдал хамгийн чухал

Санжаасүрэнгийн Зориг “Уулзах цаг” нэвтрүүлгийн хэсэг (1990 ...

Өчигдөр, 11:44
РИОТИНТО ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАГЧ БИШ

Риотинто гэдэг компани Оюу толгойн ордод хөрөнгө оруулагч биш юм байна! ...

Өчигдөр, 11:03
БАЙГАЛЬ ОРЧМЫН БҮС НУТАГТ ГАЛ ТҮЙМЭРТ ХОХИРОГЧДЫН ТОО 29 ХҮРЧ НЭМЭГДЛЭЭ

  Байгаль орчмын бүс нутагт дэгдсэн түймрийн хохирогчийн тоо 29 ...

Өчигдөр, 10:46
Гишүүдээ, ус бохирдуулсны төлбөрийн хэмжээг 50-60 хувь бууруулах нь ЗӨВ ҮҮ

  Улс орнуудын ойрын ирээдүйн хөгжлийн хамгийн тулгамдсан асуудал ...

Өчигдөр, 09:49
Утааг мартахаасаа өмнө амжиж унших нэг зүйл

  Утааны улирал ард хоцорч, хэн хүнгүй л урин цагийг угтан хөөрцөглөж ...

Өчигдөр, 09:11
2019 оны 04 сарын 21, 01 цаг 27 минут
БНХАУ-ын нүүрсний гарцын өсөлт I улиралд саарав

 БНХАУ-ын нүүрсний гарцын өсөлт I улиралд өмнөх оны мөн үетэй ...

2019 оны 04 сарын 20, 21 цаг 11 минут
Уул уурхайн салбарын 3 хуулийг өөрчлөхөөр хэлэлцэж байна

Уул уурхайн салбарын голлох 3 хуулийн өөрчлөлтийг УИХ-ын бүтцийн ...

2019 оны 04 сарын 20, 20 цаг 38 минут
Эрдсийн экспорт эхний улиралд өслөө

 НҮҮРСНИЙ ЭКСПОРТ ӨССӨН Ч ТӨЛӨВЛӨСӨН ОРЛОГОО ОЛОХ ЭСЭХ НЬ ӨНӨӨ ХЭР ...

2019 оны 04 сарын 20, 19 цаг 50 минут
Дэлхийн дулаарал Монголд гурав дахин их хохиролтой

 ХҮЛЭМЖИЙН ХИЙН НӨЛӨӨГӨӨР ӨНДӨРЛӨГ ГАЗРУУДАД ДУЛААРАЛ ИЛҮҮ ЯВАГДАНА ...

2019 оны 04 сарын 20, 18 цаг 35 минут
Венесуэл улс "Роснефть" компанийн тусламжтайгаар хориг арга хэмжээг тойрон гарч байна

  Венесуэлийн эрх баригчид АНУ-ын авсан хориг арга хэмжээнүүдийг ...

2019 оны 04 сарын 20, 17 цаг 03 минут
ТАВАН ОРОН СУУЦТАЙ ТЭРБУМЫН ХАДГАЛАМЖТАЙ УУЛ УУРХАЙН ЯАМНЫ ТӨРИЙН НАРИЙН

  Төрийн нарийн бичгийн дарга нараасаа бэл бэнчингээрээ Уул уурхайн ...

2019 оны 04 сарын 20, 12 цаг 46 минут
Багануурын орд дээр Засийн газар ялалт байгуулсан уу, эсвэл ялагдал хүлээв үү?

Өнгөрөгч долоо хоногт буюу дөрөвдүгэр сарын 08-нд Улсын дээд шүүхийн ...

2019 оны 04 сарын 19, 17 цаг 23 минут
ОХУ-ААС УКРАИНД НЕФТЬ ЭКСПОРТЛОХЫГ ХОРИГЛОВ

  ОХУ-ын ерөнхий сайд Дмитрий Медведев өчигдөр Украинд нефть болон ...

2019 оны 04 сарын 19, 13 цаг 43 минут
Зэсийн баяжмалын экспорт нэмэгджээ

Монгол Улс энэ оны эхний улиралд 361 400 тонн зэсийн баяжмал экспортолж, ...

2019 оны 04 сарын 19, 11 цаг 59 минут
42 мянган жил хадгалагдсан унаганаас шингэн цус олжээ

Умард дорнодын холбооны их сургуулийн судлаачид 42 мянган жилийн өмнө ...

2019 оны 04 сарын 19, 11 цаг 45 минут
Ц.Даваасүрэн сайдын дайралцах сэдэв одоо Оюутолгой биш шүү

  Оюутолгой эдийн засгийн ач холбогдлоосоо гадна орчин цагийн Монгол ...

2019 оны 04 сарын 19, 10 цаг 51 минут
Архидалт бол нийгэмд үүссэн аюул юм

Улаанбаатар хотын нэг өдөр үүрээ хөндүүлсэн шоргоолж шиг ...

2019 оны 04 сарын 19, 10 цаг 01 минут
“Рио Тинто”-гийн Монгол дахь захирал ажлаа өгчээ

  “Оюутолгой” төслийн хөрөнгө оруулагч “Рио ...

2019 оны 04 сарын 19, 09 цаг 26 минут
Нүүрсний экспорт нэмэгдэж, орлого нь өсчээ

  Нүүрсний экспорт өнгөрсөн оны мөн үеэс 15 хувиар өссөн талаар зарим ...

2019 оны 04 сарын 19, 09 цаг 25 минут
“Жаст”-ын Ш.Батхүү цагаадна

  “Эрдэнэт” үйлдвэрийг барьцаалж, Өмнөд Африкийн ...

2019 оны 04 сарын 19, 09 цаг 10 минут
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Солигдмол үүлтэй. Шөнөдөө зарим ...

2019 оны 04 сарын 19, 09 цаг 03 минут
2019 оны 04 сарын 18, 17 цаг 26 минут
ИРЭХ САРЫН 15-ААС ТҮҮХИЙ НҮҮРСИЙГ ХОРИГЛОНО

  Засгийн газрын тогтоолоор нийслэлийн төвийн зургаан дүүрэгт түүхий ...

2019 оны 04 сарын 18, 16 цаг 00 минут
БНХАУ-ААС МАНАЙ УЛСАД МАЗААЛАЙГ ХАМГААЛАХАД ЗОРИУЛЖ 660,143 ЮАНИЙН ӨРТӨГ БҮХИЙ ТОНОГ ТӨХӨӨРӨМЖ ӨГЛӨӨ

Монгол Улс болон Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Засгийн газар хоорондын ...

2019 оны 04 сарын 18, 14 цаг 31 минут
ТУРЖ ЭЦСЭН ЦАГААН БААВГАЙ НУТГААСАА 700 КМ-ИЙН АЛСАД ИРЖЭЭ

Оросын алс дорнодын Камчаткын хойгийн иргэд анх удаа умард туйлын цагаан ...

2019 оны 04 сарын 18, 14 цаг 23 минут
Таван тоннын даацтай гүүрээр 40 тоннын автомашинууд сүлжилдэж байна

  Увс /МОНЦАМЭ/. Улаангом сумын 1 дүгээр баг буюу ...

2019 оны 04 сарын 18, 12 цаг 27 минут
Шатахуун түгээх станцуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

Прокурорын байгууллагаас 2019 онд дэвшүүлсэн “Хүрээлэн байгаа орчны ...

2019 оны 04 сарын 18, 10 цаг 46 минут
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Үүлшинэ. Хур тунадас орохгүй. Салхи ...

2019 оны 04 сарын 18, 09 цаг 23 минут
Нүүрс тээвэрлэлттэй холбоотой асуудлыг шийдвэрлэх хугацаатай албан даалгавар гаргав

  Засгийн газрын ээлжит хуралдаан 2019 оны 4 дүгээр сарын 17-ны өдөр ...

2019 оны 04 сарын 17, 17 цаг 47 минут
Цус ойртолтоос аврах төмөр зам

  Монголын төр байгалийн баялгаа тэр дундаа нүүрсээ хэрхэн зарах ...

2019 оны 04 сарын 17, 16 цаг 58 минут
Шинжээчид: Эдийн засагт гарах эерэг хийгээд сөрөг нөлөөллүүд

Өнгөрсөн жил чамлахааргүй өсөлттэй байсан Монголын эдийн засгийн нөхцөл ...

2019 оны 04 сарын 17, 15 цаг 57 минут
Сингапурын эцэг Ли Куан Югийн хүчирхэг эшлэлүүд

Сингапурын эцэг гэгддэг Ли Куан Ю нь 1959-1990 оны хооронд тус ...

2019 оны 04 сарын 17, 15 цаг 04 минут
Уул уурхайгаас болж эвдэрсэн газруудыг дахин тоолно

  Завханд нийт таван сумын нутагт 20.2 га газар, уул уурхайн ...

2019 оны 04 сарын 17, 13 цаг 04 минут
АНУ-д газрын тосны экспортын хэмжээ хоёр дахин нэмэгджээ

  АНУ өнгөрсөн онд газрын тосны экспортын хэмжээгээ хоёр дахин ...

2019 оны 04 сарын 17, 12 цаг 17 минут
ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЛЭЭС ҮҮДЭЛТЭЙ ГАЛ ТҮЙМРИЙН АЮУЛААС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЬЕ

  Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар хуурайшилт ихэсч, гал түймэр гарах ...

2019 оны 04 сарын 17, 11 цаг 24 минут
Шинэ экскаватор амжилттай угсарсан ажилтнуудыг урамшууллаа

  “Эрдэнэт” үйлдвэрийн уурхайчид Монголд анх удаа ЭКГ-12К ...

2019 оны 04 сарын 17, 10 цаг 54 минут
Үхрээ хогоор хооллодог Монголын эмгэнэл

Өдөржин хог эргүүлдсэн үхрийнхээ сүүг ууж, махыг нь идсээр байна Үхэр ...

2019 оны 04 сарын 17, 10 цаг 37 минут
2019 оны 04 сарын 17, 10 цаг 22 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани