Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Зэсэн эдлэл нь өрх гэр, ам бүлийн “сувилагч” юм

 

 

Швед улс халуун, хүйтэн усныхаа хоолойг зэс трубагаар хийдэг бѳгѳѳд Шведэд амьдардаг бүх хүн крантныхаа усыг шууд л уудаг. Мѳн зарим нь манайхтай адил зэс данх, сав суулга, хайруулын таваг хүртэл хэрэглэдэг. Мөн арматур зангиддаг утсаа хүртэл зэсээр хийдэг юм билээ. Доорх зургууд бол Шведэд авсан зураг болно.

 

ЗЭСНИЙ ГАЙХАМШИГ

Бага балчир ахуй цагт хурга хариулж эмээдээ тусалдаг байлаа. Эмээ маань өндөр настай ч гэсэн тэнхлүүн бас ач, зээ биднийхээ өмгөөлөгч байсан юм. Эмээгийн тогоо нь зэс, домбо нь зэс, бөгж нь зэс. Бас аяга нь улаан зэс байсан.
Нэгэн удаа эмээ маань модон аягыг танил өвгөндөө өгч "зэслээд өгөөч” гэж гуйж байсан юм. Энэ муу ач хүүг арван гурав хүрэхэд нь бэлэглэх санаатай юм гэж байсныг мартдаггүй билээ. "Паах, ийм ногоорчихдог аягаар яах юм бэ?” гэж би тэр үед их л дургүйцэн бодож байлаа.
Нэлээн хугацаа өнгөрсөн хойно эмээгийн нэгэн зэс таваг ногоорчихсон өнгөтэй байхыг үзээд ярвайж: -Эмээ энэ таваг чинь өмхий үнэртэх болчихжээ гэсэн чинь эмээ:- Ногоорно гэдэг чинь зэс зэвэрч байгаа нь тэр. Зэсийг байвангаар цэвэрлэдэг юм гэснээ нэгэн боодолтой юм гаргаж нөгөө таваг дээр гоожуулаад даавууны өөдсөөр арчиж зүлгэсэн чинь ногоон өнгө нь арилж гялтганасан улаан шар өнгө гарч ирсэн юм.
Би гайхаж:
-Бараг л алт шиг өнгөтэй болчихлоо гэсэн чинь эмээ
-Алт л гэсэн үг шүү дээ. Аранжин зэс гэдэг чинь "улаан алт” юм шүү гэхчилэн ярьсан билээ. Гэвч эмээ намайг арван гурван нас хүрээгүй, аймгийн төвд сургуульд сууж байх үед "өөд болчихсон” юм, Өнөөх зэслүүлсэн аягаа ч өгч чадаагүй өнгөрсөн хэрэг.
Эмээ тэр жил намайг сургуульд явах үед:
-Зэс аягаа хийлгэж байгаад хавар ирэхээр чинь өгнө гэхэд нь би ярвайж:
-Зэс аяга муухай ногоорчихдог юм байна лээ гэсэн чинь эмээ:
– Юу гэсэн үг вэ! Зэс аяга шиг сайн аяга байхгүй. Мөнгөн аяга, шаазан аягатай зүйрлэхгүй сайн аяга шүү. Чиний гэдэс дотор чинь жаахан бүлбэгэр шүү. Зэс аягаар юм ууж идэж байвал сайн, Аранжин зэс аяга чинь алтан аяга л гэсэн үг. Алт бол гоё ч гэсэн хар мөртэй, зэс улаан ч гэсэн элбэрэлтэй гэдэг юм.
Гэтэл намайг залуучуудын байгууллагыг удирдах ажилд томилогдох үед "зэс” гэдэг үг чихэнд хадаж "Эрдэнэтийн зэс, молибдений баяжуулах үйлдвэр” байгуулна. Ажиллах залуусыг илгээлтээр ирүүлнэ үү! гэж билээ. "Зэс” гэдэг үг ахин аманд уягдаж бага балчирын дурсгал амилан, эмээгийн зэс сав суулга, зэс аяга, зэс бөгж санаанд орж ирсэн. Тэгээд л "зэс”, "молибдений” тухай ном уншиж, лавламж эргүүлэх болов.

Тэгтэл "зэс” гэдэг шар алтнаас үнэтэй улаан алт гэх утгаар ярьсан эмээгийн үг нотлогдох нь тэp. Нотлогдохдоо бүр шинжлэх ухааны үндэслэлтэй нь ойлгогдов. Зэс бол алт, мөнгө, төмөр, висмут зэрэг эрдэс бодис агуулдаг ихээхэн онцгой чанартай эд ажээ. Тийм учраас эрүүл мэндэд сайн нөлөөтэй олон талын ач холбогдолтой юм байна.
Үүнд:
1.Бүйлс булчирхайн хавдрыг дардаг.
2.Саа өвчин, мэдрэл тасалдсаныг зэсээр жиндүүлж засдаг.
З.Зүрхний цус дутагдахад хүзүүгээ тойруулан зэс зоосоор жин тавьдаг.
4.Хамар дотор тал хавдах, хатах тохиолдолд зэс зоосон мөнгөөр нүдний булан, хамрын нахиуд жин тавьдаг
5.Дүлийрэхэд зэсээр чихээ бөглөдөг.
6.Яршихад зэс хавтангаар дарж боодог.
7,Сэлхрээг /хаван/ зэс дардаг.
8.Хөх няц болсон газрыг зэсээр даруулна.
9.Сормуусны хавдрыг мөн зэсээр дарна.
10.Судас хатуурах, шижин өвчинд зэс эм болдог. Нуруун тус газар юмуу зүүн эрүүн дор зэс зоосоор даруулдаг
11. Зүрхээр хатгаваас зэс зоосыг омрууны хонхорт байрлуулж гоюу наалтуураар нааж өгдөг байна.
Зэс ийм ид шидтэй юм шиг нөлөөлдөгийн учир нь хүний бие махбодод зэс тун бага тул милиграммын хэмжээний зэсийн нөлөө чухал. Хүний бие махбодод агуулагддаг зэс нь:
-Зүрхний ажиллагааг зохицуулж
-Холестриний түвшинг хязгаарлаж
-Чихэрлэг болон шээсний хүчлийн хэмжээг хянаж
-Ясыг бэхжүүлэхэд туслаж
-Хүний цусан дахь цагаан, улаан бөөмсийг боловсруулахад нөлөөлж
-Хэрэх болон шархираа өвчин, зүрхний өвчин тусахаас сэрэмжлэхэд хэрэг болдог ажээ.

Иймэрхүү өвчнөөр сүүлийн үеийн "хотожсон” залуучууд нэлээн өвдөх болсон байна. Шинжлэх ухааны үндэстэй зэсний ач тус нь хүний бие махбодод ёстой л "сувилагчийн” үүрэг гүйцэтгэдгийг ном судраас ийнхүү олж мэдсэнийхээ дараа бага насандаа эмээгээс сонссон зүйлээ бас эмээ маань голдуу зэс сав суулга, эд хэрэглэлтэй байсны гүн утга учрыг эргэцүүлэн бодож, бишрэл төрж билээ.

Монголчууд хэдэн мянган жилд анагаах ухааны үйлчилгээний сүлжээ ч үгүй аж төрж байсан мөртлөө эрүүл чийрэг, өвчин эмгэг багатай байсан нь монголчуудын бүтээсэн "нүүдлийн соёл иргэншлийн” ач үр байжээ. Зэс эдлэл нь хүртэл өрх гэр, ам бүлийн бэлэн "сувилагч” байсан ажээ. Харамсалтай нь одоо үед зэсийг тоохоо байж, хааяа нэг айл зэс домбыг зүгээр л хуучны үзмэр болгон гэртээ тавихаас хэтрэхгүй болжээ. Уул нь тэр зэс эдлэл эрүүл мэндийн улаан алт юм шүү дээ.

Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн шагналт, Ардын уран зохиолч, Хэл бичгийн ухааны доктор Л.Түдэв


Зэсэн эдлэл нь өрх гэр, ам бүлийн “сувилагч” юм
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Шахмал түлш 25 кг нь 3750 төгрөг

 Утааны талаар сайн мэдээ дуулаагүй уджээ. Энэ нь сайн сайхан зүйлийг ...

Өчигдөр, 18:31
Аюултай хог хаягдлын аюулыг “нуусан” хэвээр

“Товчин зай залгичихлаа гэх шалтгаанаар Монголд долоо хоногт 2-3 ...

Өчигдөр, 18:15
Дэлхийн зах зээл дээр нефтийн үнэ 3 өдөр дараалан буурчээ

  Дэлхийн зах зээл дээр нефтийн үнэ гурван өдрийн арилжаа дараалан ...

Өчигдөр, 17:55
“Хурган” дарга нар хамгийн их стресстүүлж байна

  СУДАЛГААНД ОРОЛЦОГЧДЫН 86 ХУВЬ НЬ АЖЛЫН АЧААЛЛААС БОЛЖ БУХИМДДАГ ...

Өчигдөр, 16:24
Алтны худалдаа ил тод болж байна

Тэртээх бичин жилийн зуднаар хамаг малаа алдаж, хотоо харлуулсан малчин Д ...

Өчигдөр, 12:28
Ирэх оны эхний хоёр сард нефтийн үн 50-60 долларт хэлбэлзэх нь

  Өчигдөр буюу энэ сарын 17-нд бирж хаах үеэр олон улсын нефтийн үнэ ...

Өчигдөр, 12:04
"Оюу Толгой"-н эрчим хүчний эх үүсвэрийг Засгийн газар хэлэлцэнэ

"Засгийн газар энэ долоо хоногт "Оюу Толгой” төслийн эрчим хүчний эх ...

Өчигдөр, 12:03
Олон улсын биржид нефтийн үнэ буурчээ

Нью-Йоркийн бирж өчигдөр хаах үеэр  олон улсын нефтийн ...

Өчигдөр, 12:00
Хямралын үүл хүрээгээ тэлнэ

Гадаад зах зээлийн гэнэтийн "бэлэг”, дотоод эдийн засгийн заяагдмал ...

Өчигдөр, 11:14
НҮҮРС ТЭЭВРИЙН ЖОЛООЧ НАРЫН НИЙГМИЙН АСУУДАЛД ОНЦГОЙЛОН АНХААРНА

  Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Я.Содбаатар, Эрүүл мэндийн сайд ...

Өчигдөр, 09:42
10 ЖИЛ УТААТАЙ ИНГЭЖ “ТЭМЦСЭН”, ҮР ДҮН ХААНА БАЙНА?

  Утаа, агаарын бохирдолтой тэмцэх тухай үг, өгүүлбэр хэдийнэ уриа, ...

Өчигдөр, 09:21
Өчигдөр, 09:13
БАГА ЗЭРГИЙН ЦАС ОРНО

  -Өнөөдөр баруун аймгуудын нутгийн зүүн, төвийн аймгуудын нутгийн ...

Өчигдөр, 09:10
Ирэх онд нүүрсний экспортод найдах хэрэггүй

 Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. 2018 оны хувьд Монгол Улсын эдийн ...

2018 оны 12 сарын 17, 17 цаг 47 минут
ЭНЭ САРЫН 21-НЭЭС ИХЭНХ НУТГААР ХҮЙТЭРНЭ

  Ойрын хоногуудад нийт нутгаар цаг агаар тогтуун байгаа боловч ...

2018 оны 12 сарын 17, 17 цаг 27 минут
2018 оны 12 сарын 17, 16 цаг 58 минут
Эрдэнэт үйлдвэрийн өмнө Ю.Цэдэнбалын хөшөө бослоо

 Өчигдөр Орхон аймагт Ю.Цэдэнбал агсны хөшөөний нээлт болсон байна. ...

2018 оны 12 сарын 17, 16 цаг 27 минут
Нийслэлд утааны гурван голомтод 198 мянга 337 өрх нүүрс түлж байна

Улаанбаатар хотын утааны тухай бичээгүй хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл, ...

2018 оны 12 сарын 17, 16 цаг 20 минут
Ираны газрын тосны экспорт гурав дахин буурч магадгүй

 МОСКВА./ТАСС/. Ираны эсрэг АНУ-ын хориг арга хэмжээ ирэх онд чангарч ...

2018 оны 12 сарын 17, 16 цаг 13 минут
Ираны газрын тосны экспорт гурав дахин буурч магадгүй

  МОСКВА. /ТАСС/. Ираны эсрэг АНУ-ын хориг арга хэмжээ ирэх онд ...

2018 оны 12 сарын 17, 15 цаг 45 минут
Египетээс 4400 жилийн тэртээх булш олжээ

КАИР./BBC/.Египетийн нийслэл Каир хотоос холгүй оршдог Саккара бунхнаас ...

2018 оны 12 сарын 17, 15 цаг 31 минут
“Тавантолгойн цахилгаан станц”-ын төслийг АТГ-ынхан шалгаж эхэллээ

Монгол Улсын төв болон өмнийн бүсэд эрчим хүчээр хангах, БНХАУ-аас ...

2018 оны 12 сарын 17, 15 цаг 23 минут
“Төр тоохгүй байгаа учраас төрийн бус байгууллагад хандсан” гэв

   Газрын тосны үйлдвэр   Л.Хэрлэн "Босоо Хөх Монгол” ...

2018 оны 12 сарын 17, 15 цаг 22 минут
Монгол нүүрсний шинэ найдвар нь Энэтхэг

 Нүүрсний зах зээл биднээс алсарч байна. Урд хөршийг чиглэх Монголын ...

2018 оны 12 сарын 17, 14 цаг 42 минут
Монголбанк нийт 20 тонн алт худалдан авчээ

  Энэ онд 22 тонн алт авахаар төлөвлөсөн Монголбанк энэ сарын 13-ны ...

2018 оны 12 сарын 17, 14 цаг 20 минут
Дураараа дургиж, дунд чөмгөөрөө жиргэх үзэгдэл

 Харьцуулалт дүн шинжилгээ хийлгэх үүднээс жүжгийн зохиомжтой ...

2018 оны 12 сарын 17, 13 цаг 47 минут
2018 оны 12 сарын 17, 13 цаг 39 минут
Алтны ил тод байдал хумигдаж болзошгүй

 МОНГОЛ Дархан-Уул аймгийн иргэн Дорж олборлосон алтаа тушаагаад ...

2018 оны 12 сарын 17, 12 цаг 46 минут
Ц.Даваасүрэн: Оюутолгойн гэрээг хийсэн хүмүүс монголд амьдрахад ч хүнд болно

 Тавдугаар цахилгаан станцыг барина гэж олон жил ярьсан ч ажил хэрэг ...

2018 оны 12 сарын 17, 11 цаг 39 минут
Australian Financial Review: Монгол дахь Риотинтогийн аюулгүй байдал ганхаж байна

 Ийм гарчигтай нийтлэл "Australian Financial Review” сэтгүүлд өнөөдөр ...

2018 оны 12 сарын 17, 11 цаг 33 минут
Нүүрс тээвэрлэдэг 13 мянган жолоочид эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэг хийж байна

  Өмнөговь аймгийн Хайрхан багийн Цагаан хаданд 13 мянган жолооч ...

2018 оны 12 сарын 17, 11 цаг 14 минут
Мөнгөн усны ганцхан жижиг дусал л хүний эрүүл мэндэд ноцтой хохирол учруулдаг

  Мөнгөн ус нь байгалийн шингэн төлөвт хүнд  элемент юм. ...

2018 оны 12 сарын 17, 11 цаг 12 минут
Хоккайдод хамгийн том газартай, 4000 үхэртэй, эрчимжсэн мал аж ахуйг хөгжүүлэгч А.Аварзэд

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх арванхоёрдугаар сарын 12-15-ны өдрүүдэд Япон улсад ...

2018 оны 12 сарын 17, 10 цаг 54 минут
ТОЙМ 2018| Монголын Эдийн засаг, Уул уурхайн салбарын ОНЦЛОХ НАЙМ

  Хэдхэн хоногийн дараа улирах 2018 онд өрнөсөн онцлох үйл явдлын ...

2018 оны 12 сарын 17, 10 цаг 19 минут
АЛТ АРВИЖУУЛАХ САН БУЮУ ҮНЭТ МЕТАЛЛЫН СОРЬЦЫН ТӨВИЙН ТООГ НЭМНЭ

  Монгол Улсын Засгийн газрын 2018 оны 09 дүгээр сарын 05-ны өдрийн ...

2018 оны 12 сарын 17, 09 цаг 57 минут
ХОТЫН АГААР БҮХЭЛДЭЭ БОХИРДОЛТОЙ БАЙНА

  Агаарын чанарын албанаас гаргасан мэдээгээр өнөөдөр 11:00 цагийн ...

2018 оны 12 сарын 17, 09 цаг 48 минут
Дэлхий даяар ундны усны хомсдолд орох аюул нүүрлэж магадгүй

  Дэлхийн дулаарал нь урт удаан хугацаанд үргэлжлэх ган гачгийг ...

2018 оны 12 сарын 15, 14 цаг 29 минут
Ю.Батзоригт: Нүүрсний экспорт саатсан ч өмнөх оны мөн үеэс нэмэгдсэн

Үндэсний статистикийн хорооноос Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн энэ оны ...

2018 оны 12 сарын 13, 12 цаг 37 минут
IEA: Агаарын бохирдлын эсрэг ccs технологи ашиглахад нүүрсний салбарт 92 тэрбум ам.доллар шаардлагатай

 Нүүрс олборлогч томоохон компаниуд дэлхийн дулаарлыг бууруулахад ...

2018 оны 12 сарын 13, 11 цаг 58 минут
Түүхий нүүрсний “ноёрхлыг” түлхэн унагах Засгийн газрын шийдвэр хэрэгжих үү

Нийслэлийн агаар уржигдар бохирдлынхоо дээд хязгаар давсныг мэргэжилтнүүд ...

2018 оны 12 сарын 13, 11 цаг 12 минут
COP24: Дэлхийн дулааралтай тэмцэхэд байгалийн ховор элементийн олборлолтыг нэмэх шаардлагатай

 COP24 уулзалтад оролцогчид байгалийн ховор элемент олборлолтын ...

2018 оны 12 сарын 13, 11 цаг 10 минут
2019 онд Монгол Улсын эдийн засагт тулгарч болзошгүй гол эрсдэлүүдийн нэг нь “саарал жагсаалт”

 БНХАУ өнгөрсөн өвлийн шатдаг хийн хомсдолыг давтах­ гүйн тулд ...

2018 оны 12 сарын 13, 11 цаг 07 минут
Зэс боловсруулах үйлдвэртэй болох амбицаа Засгийн газар эргэн саналаа

  Засгийн газрын хуралдаанаар өчигдөр Өмнөговийн Ханбогд суманд ...

2018 оны 12 сарын 13, 09 цаг 49 минут
1072 хувьцаа ашиг хайгчдын өгөөш болох ёсгүй

  Сүүлийн үед хэн нь мэдэгдэхгүй, ямар байгууллага  нь ...

2018 оны 12 сарын 13, 09 цаг 18 минут
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Шөнөдөө багавтар үүлтэй. Өдөртөө ...

2018 оны 12 сарын 13, 09 цаг 07 минут
Чили улс руу визгүй зорчдог болно

Монгол Улсын засгийн газар, Бүгд Найрамдах Чили Улсын засгийн газар ...

2018 оны 12 сарын 12, 18 цаг 10 минут
БНХАУ шатдаг хийн өвлийн бэлтгэлээ базааж байна

БНХАУ өнгөрсөн өвлийн шатдаг хийн хомсдолыг давтах­ гүйн тулд "бэлтгэл ...

2018 оны 12 сарын 12, 15 цаг 15 минут
10 аймагт дулааны станц барих төслийн явц ахицтай байна

  Сангийн яам, БНСУ-ын “Экспорт-Импорт” банк хооронд ...

2018 оны 12 сарын 12, 14 цаг 24 минут
Ханбогд суманд зэсийн баяжмалын үйлдвэр барих 466 га газрыг улсын тусгай хэрэгцээнд авлаа

Засгийн газрын ээлжит хуралдаан өнөөдөр болж дараах шийдвэрийг гаргажээ. ...

2018 оны 12 сарын 12, 14 цаг 19 минут
УГААРТЛАА, ҮАБЗ-ийнхөн

  Улаанбаатарчууд өвлийг өнөтэй давах нь байтугай амьсгалж, амьд ...

2018 оны 12 сарын 12, 14 цаг 01 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани